Yeni Şafak / Abdullah Muradoğlu

Amerika tarihten neden ders çıkarmıyor?

Amerikan medyasında yer alan haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump, Netanyahu’nun İran’ı düşürme plânında yer alan “kolay zafer” cazibesine kapılarak giriştiği savaştan çıkmanın yollarını arıyor. Varsayımlar üzerine bina edilen plânların, stratejilerin sahadaki gerçekliklerle temas ettiklerinde patlak vermek gibi bir huyu olduğu bir kez daha anlaşıldı.

Trump kampı’nda, Tucker Carlson başta gelmek üzere bu savaşın hiç başlamaması gerektiğini savunan birçok kişi var. Carlson defalarca Trump’la görüşmüş ancak ikna edememişti. ABD Başkan Yardımcısı J. D Vance’in de bu savaşa sıcak bakmadığı söyleniyor. Carlson’la çok yakın olduğu bilinen Vance bu görüşünü kapalı kapılar ardında dile getirmeyi tercih ediyor tabii.

“Time” dergisinde Eric Cortellessa imzasıyla yer alan” Trump’ın İran Savaşı’ndan Çıkış Yolu Arayışının İç Yüzü” başlıklı bir habere göre, Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles, Trump’ın danışmanlarının Trump’a duyması gerekenleri değil, duymak istediklerini söylediklerinden endişe ediyor imiş. Trump’a savaşın yurt içinde nasıl algılandığına dair pembe tablo çizildiğinin belirtildiği haberde Wiles’ın Trump’ın kulağına yakın isimlerden siyasi ve ekonomik riskler konusunda daha açık sözlü olmalarını istediğine dikkat çekiliyordu.

Anti-Siyonist Yahudi yazar Peter Beinart ise “Amerika Neden Hiç Ders Çıkarmıyor?” başlıklı podcast yayınında ABD’nin sonu gelmez savaşları sebebiyle kimsenin hesap vermediğini vurguluyordu. Beinart yakın zamanda yayınlanan bir ankete dikkat çekiyordu. Ortadoğu üzerine çalışan akademisyenler, siyaset bilimciler, tarihçiler ve diğer alanlardan uzmanlara yönelik düzenli olarak yapılan ankete göre bu grubun sadece yüzde 5’i savaşı destekliyor.

Büyük silah şirketleri ve “İsrail Lobisi” tarafından finanse edilen düşünce kuruluşlarının uzmanlarıysa parayı verenlerin düdüğünü öttürüyorlar. “İsrail Lobisi”nin bağış yaptığı şahin siyasetçilerin de Trump’ın İran’a saldırması için dört bir koldan çalıştıkları zaten ortada.

Amerikalı tarihçi Barbara Tuchman “Ahmaklığın Yürüyüşü: Troya’dan Vietnam’a” başlıklı kitabında hükümet edenlerin uyarılara kulak tıkayarak başlattıkları yıkıcı savaşları anlatır. Önceki birkaç yazımda Milattan Önce 415’de Atina İmparatorluğu’nun Atina’dan sekiz yüz mil uzaklıktaki Sicilya’yı ele geçirmek için başlattığı sefere dair bazı bilgiler vermiştim. “Kısa sürede kesin zafer” beklentisiyle gerçekleşen bu işgal girişimi iki yıldan fazla sürmüştü.

Sicilya’nın Siraküza şehrine karşı başlatılan donanma seferine Atina meclisinde itiraz edense General Nikias idi. Neocon kanadın hırslı lideri Alkibiades ise Atinalılar’ı Sicilya’yı ele geçirmeye ikna etmişti. Sicilya seferi Atina donanmasının yok edilmesiyle sonuçlanmıştı.

Zavallı Nikias ise engel olamadığı bu seferin kurbanı olmuştu. Nikias teslim olduğu halde Siraküzalılar tarafından öldürülmüştü. Atinalı tarihçi General Thukydides “Benim zamanımdaki Yunanlılar arasında Nicias, böyle bir felakete en az layık olan kişiydi” diyordu.

Alkibiades ünlü filozof Sokrates’in üzerine titrediği en gözde öğrencisiydi. Ne var ki Sokrates’in bilgeliği öğrencisinin hırslarını dizginlemesini sağlayamamıştı. Tarihçi Plutarkhos’un yazdığına göre, Sokrates Sicilya seferinin Atina’ya hiçbir yararı olmayacağını sezinlemişti. Plutarkhos Sicilya seferinin hezimetle son bulması sebebiyle Atinalıların, Nikias’ın yaşamı boyunca kendilerine doğruları söylediğini anladıklarına dikkat çekiyordu.

16. Yüzyılda yaşayan ve tüm zamanların meşhur kitaplarından “Prens”i kaleme alan İtalyan siyasetçi Niccola Machiavelli ise “Titus Livius’un İlk On Kitabı Üzerine Söylevler” kitabında Nikias’tan iki kez bahseder. Makyavelli kitabının “İyi Şeylerin Yanlış Görünümüyle Aldatılan Halk, Çoğu Kez Kendini Harap Edecek Kararlar Alır Ve Büyük Ümitlerle Güçlü Vaatler Onu Kolayca Harekete Geçirir” bölümünde “Bir Yunan örneği” olarak Nikias’tan şöyle bahis açar:

“Yunanistan’da Atina şehrinde, etkili ve basiretli biri olan Nicias, halkı Sicilya’ya saldırmanın akıllıca olmayacağına asla ikna edemedi. Akıllı olanların karşı çıktığı bu karar yerine getirildiği zaman, Atina’nın tümden yıkımına yol açtı.”

Diğer yandan Machiavelli, Alkibiades ve yandaşlarının Sicilya seferini kamusal iyiyle değil kişisel çıkarları ve hırsları sebebiyle savunduklarını söyler. Nikias’ın ise kişisel yararına aykırı olduğu halde erdemli davranarak seferin yapılmamasını tavsiye ettiğini belirtir. Uzun lafın kısası, antik çağlardan bugünlere, hükümet edenlerin sersemliği yürüyüşüne devam ediyor.