ABD, Başkan Donald Trump yönetiminin göç ve vize denetimlerini sıkılaştırma politikası kapsamında yabancı öğrenciler ile yabancı medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerin ülkede kalış sürelerine yeni sınırlamalar getirdi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın perşembe günü açıkladığı yeni düzenlemeye göre, yabancı öğrenciler ve değişim programına katılan öğrenciler ABD'de en fazla 4 yıl kalabilecek. Yabancı gazetecilerin ülkede kalış süresi ise 240 gün ile sınırlandırılacak. Ancak bu kişiler, ABD'den ayrılmalarına gerek kalmadan ülkeden süre uzatma başvurusu yapabilecek.
Çinli gazeteciler için ise daha sıkı kurallar uygulanacak. Bu kişilere verilecek vizelerin geçerlilik süresi yalnızca 90 gün olacak.
Yeni düzenlemenin cuma günü Federal Sicil'de yayımlanması ve Kongre'den itiraz gelmemesi halinde 60 gün sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Daha önce öğrenci (F), değişim programı (J) ve gazeteci (I) vizeleri, eğitim veya görev süresi boyunca ülkede kalmaya izin veriyor ve belirli bir zaman sınırı bulunmuyordu.
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, eski sistemin onlarca yıl boyunca bazı yabancı öğrencilerin ülkede süresiz kalmasına imkân tanıdığını belirterek, binlerce öğrencinin ülkeden ayrılmamak için sürekli yeni derslere kayıt yaptırarak göç sistemini kötüye kullandığını savundu.
Kararın, ABD'de faaliyet gösteren yüzlerce yabancı medya kuruluşunu etkilemesi bekleniyor. Daha önce gazeteci vizeleri beş yıla kadar verilirken, öğrenci vizeleri de eğitim programının tamamını kapsıyordu.
Çin'den tepki
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, ABD'yi yeni ve "ayrımcı" olarak nitelendirdiği vize düzenlemesini geri çekmeye çağırdı.
Lin, Pekin'in bu kararlara karşı gerekli adımları atma hakkını saklı tuttuğunu belirterek, söz konusu düzenlemelerin hiçbir tarafın çıkarına hizmet etmediğini söyledi.
Basın kuruluşlarından eleştiri
İstişare sürecinde yaklaşık 100 uluslararası medya kuruluşu ve gazetecilik örgütü, yeni kuralların ABD'deki haberlerin uluslararası basında hem nicelik hem de nitelik açısından daha az yer almasına yol açacağı uyarısında bulundu. Gazetecilerin vizelerini sık sık yenilemek zorunda kalmasının haber takibini zorlaştıracağı ifade edildi.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) de kararı "kınanacak bir adım" olarak nitelendirerek, düzenlemenin yabancı gazetecilerin ABD'den haber yapmasını güçleştireceğini ve basın özgürlüğünü kısıtlayacağını belirtti. Kuruluş, Kongre'ye düzenlemenin yürürlüğe girmesini engelleme çağrısı yaptı.
Göç politikalarının parçası
Söz konusu düzenleme, Trump yönetiminin yasal ve düzensiz göçü sınırlandırmayı amaçlayan daha geniş kapsamlı politikalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Trump'ın yeniden göreve gelmesinden bu yana ABD'ye giriş kuralları sıkılaştırıldı, iltica ve daimi oturum gibi yasal göç yolları daraltıldı ve bazı ülkelerin vatandaşlarına yönelik ek giriş kısıtlamaları getirildi.
İç Güvenlik Bakanlığı ise kararın gerekçesi olarak son yıllarda öğrenci ve gazeteci vizelerine sahip kişilerin sayısındaki "önemli artışı" gösterdi. Bakanlık, bu artışın söz konusu kişilerin durumlarının takip edilmesini ve vize şartlarına uyup uymadıklarının denetlenmesini zorlaştırdığını savundu.
Bakanlığın verilerine göre ABD, 2023-2024 eğitim yılında 1,1 milyon uluslararası öğrenci kabul etti. Yetkililer, bu rakamın söz konusu vize kategorilerinde daha sıkı denetim uygulanmasını gerekli kıldığını ifade etti.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.