Bengladeş'in güneydoğusundaki Cox's Bazar bölgesinde yer alan Rohingya mülteci kamplarında şiddetli muson yağmurlarının yol açtığı üç ayrı toprak kaymasında, aralarında bir çocuğun da bulunduğu en az dokuz Rohingya mültecisi hayatını kaybetti.
Birleşik Rohingya Konseyi (URC) tarafından yapılan açıklamaya göre, pazartesi şafak vaktinden akşam saatlerine kadar süren sağanak yağışlar kamplarda ölümcül göçüklere neden oldu. Yaklaşık bir hafta önce başlayan yağış sezonu, Bengladeş Beldesi ve çevresinde şiddetini artırarak devam ediyor. Mültecilerin ahşap ve plastikten derme çatma barınaklarının inşa edildiği tepelik ve killi bölgenin kırılgan yapısı, vadiler ve yamaçlar arasında kalan yerleşimleri sel, heyelan ve toprak kaymalarına karşı tamamen savunmasız bırakıyor.
Büyük Riskler ve Ağır Hasar Afet nedeniyle can kayıpları farklı kamplara dağılırken, Myanmar'ın westindeki (batısındaki) ana vatanları olan Arakan eyaleti sınırına yakın bölgelerde yaşayan mültecilerin yüzlerce ahşap ve plastik barınağı ciddi hasar gördü. Rohingya İnsani Yardım Girişimi'nin tahminlerine göre, bölgedeki kamış, bambu ve yerel ağaçlardan inşa edilen 1100'den fazla barınak tamamen yıkıldı veya kullanılamaz hale geldi. Bu dayanıksız yapılar, mültecileri kış soğuğundan, yaz sıcağından ve sel felaketlerinden koruyamadığı gibi, gece karanlığında maruz kalabilecekleri suç ve saldırılara karşı da herhangi bir güvenlik sunmuyor.
Cox's Bazar bölgesindeki Rohingya mültecileri tek bir merkezde değil, nüfusu 1,4 milyonu aşan 33 farklı kampa dağılmış durumda. Uluslararası yardımların aylardır düzenli olarak azalması nedeniyle büyük bir geçim sıkıntısıyla karşı karşıya olan mülteciler, bir yandan da uluslararası toplumun Arakan'daki köylerine onurlu ve gönüllü geri dönüş vaatlerinin gerçekleşmesini bekliyor. Bengladeş meteoroloji kaynakları, son 24 saat içinde Cox's Bazar bölgesine metrekareye 150 milimetrenin üzerinde yağış düştüğünü resmen doğruladı.
Temmuz ve Ağustos Ayları İçin Sel Uyarısı Meteoroloji Uzman Yardımcısı Muhammed Abdulhanan, sağanak yağışların Bengal Körfezi üzerinde oluşan belirgin bir alçak basınç merkezi ve aktif muson rüzgarlarından kaynaklandığını, yağışların iki gün daha etkisini sürdüreceğini açıkladı. Birçok Rohingya kuruluşu, mültecilerin önümüzdeki dönemde Bengladeş ve çevresinde sürmesi beklenen sel felaketleriyle mücadele edebilmesi için hem hükümet dışı insani yardım derneklerine hem de uluslararası kuruluşlara acil yardım çağrısında bulundu.
Bengladeş Sel Tahmin ve Erken Uyarı Merkezi, Brahmaputra ve Meghna nehirlerinin yukarı havzalarındaki aşırı yağışlar nedeniyle Temmuz ve Ağustos aylarında ülke genelinde tarihi sel felaketlerinin tetiklenebileceği uyarısında bulunmuştu. Bengladeş Su Kalkınma Kuruluna bağlı merkezin Yürütme Mühendisi Serdar Adiy Reyhan, 3 Temmuz'da Bengladeş Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, "Bengladeş, iklimsel nedenlerden dolayı temmuz ve ağustos aylarında yüksek sel riski taşımaya devam ediyor. Bu dönemde ana nehir havzalarına ve yukarı mecralara düşen aşırı yağışlar ülkede büyük sellere yol açıyor" dedi.
Dönemsel ve Sürekli Bir Tehdit Tarihsel veriler, muson sezonunun ortasına denk gelen bu dönemin Bengladeş'te en yıkıcı felaketlere sahne olduğunu gösteriyor. 1988 yılındaki tarihi selde, ağustos ve eylül aylarında zirveye ulaşan muson yağmurları ülkenin yaklaşık %60'ını (82 bin kilometrekare) sular altında bırakmıştı. On yıl sonra, 1998'de temmuz ve ağustos ayları boyunca iki aydan fazla süren bir başka tarihi sel yaşanmış, 1000'den fazla kişi hayatını kaybederken 30 milyon kişi geçici olarak evsiz kalmış veya mahsur kalmıştı.
Uzmanlar, bu iki ana nehir havzasındaki taşkınların aynı döneme denk gelmesinin en büyük riski oluşturduğunu belirtiyor. Nitekim 2004 yılında Brahmaputra ve Meghna nehirlerinin suları temmuz ayı sonlarında eş zamanlı olarak yükselmiş ve sadece kuzeydoğu bölgesinde 30 bin kilometrekarelik alan sular altında kalmıştı. Yakın döneme bakıldığında ise, 2022 yılındaki Meghna havzası seli ile 2024'teki yıkıcı sellerin toplamda 13 milyondan fazla insanı etkilemiş olması, yukarı havzalardaki aşırı yağışların yarattığı tehdidin ne denli büyüdüğünü gözler önüne seriyor.
Serdar Adiy Reyhan, Ulusal Sel Komitesi'nin şu anda iç nehir havzaları için 10 ila 15 gün öncesinden sel tahmini yapabildiğini, kıyı nehirleri için ise bu sürenin 3 günle sınırlı olduğunu aktardı. Ülkedeki nehirlerin güncel durumuna da değinen Reyhan, Brahmaputra havzasındaki alçak bölgelerin halihazırda sel altında olduğunu ve su seviyesinin 5 ila 6 gün sonra dengelenmesinin beklendiğini ifade etti. Meghna havzasının ise yukarı mecralarda aşırı bir yağış kaydedilmediği için şimdilik stabil olduğunu belirten uzman, bu ay Bengal Körfezi üzerinde oluşabilecek olası bir alçak basıncın, kıyı kesimindeki alçak bölgelerde ani sel baskınlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.