ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşta birinci önceliğin Amerikalılar için petrol ve benzin fiyatlarını düşük tutmak olduğunu, İran'ın nükleer silah edinmesini engellemenin ise ikinci sırada geldiğini söyledi.
Vance'in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın tek amacının İran'ın nükleer silah sahibi olmasını engellemek olduğu yönündeki tekrarlanan açıklamalarıyla farklılık gösteriyor. Trump daha önce bu hedef uğruna Amerikalıların kısa vadeli ekonomik bedeller ödemek zorunda kalabileceğini de belirtmişti.
Vance'in sözleri, savaşın mevcut aşamasında Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün giderek daha merkezi bir mesele haline geldiğini de ortaya koydu. İran, boğazın yeniden açılmasına ilişkin müzakerelerde bu konuyu görüşmelerin gündeminin üst sıralarına taşımış durumda.
Vance, Fox News'e verdiği röportajda, petrol fiyatlarının son günlerde düşük seyrettiğini ve çatışmanın ilk günlerinde ulaşılan yüksek seviyelerin altında kaldığını belirterek, “Birinci hedef bu: ülkenin dört bir yanındaki Amerikalılar için petrol ve gaz fiyatlarını düşük tutmak” dedi.
ABD Başkan Yardımcısı ardından, “İkinci hedef ise açıkça İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak” ifadelerini kullandı.
Vance'in tutumu değişti
Vance, şubat sonlarında İran'a yönelik saldırının gerekliliği konusunda ABD yönetimindeki en şüpheci isimlerden biri olmuştu.
Ancak son açıklamaları, ABD Başkanı Trump'ın mevcut aşamada tercih ettiği daha temkinli yaklaşımı desteklediği şeklinde değerlendiriliyor. Bu yaklaşım, Hürmüz Boğazı'ndaki askeri gerilim sürerken İran üzerindeki ekonomik baskının güçlü biçimde devam ettirilmesine dayanıyor.
Vance, bazı dönemlerde enerji boyutuna odaklandıklarını, bunun nedeninin Amerikalıların petrol ve doğal gaz fiyatlarını karşılayabilmesini sağlamak olduğunu belirtti. Diğer dönemlerde ise askeri boyuta ve İran'ın nükleer programına odaklandıklarını söyledi.
Vance ayrıca Trump'ın “gücünün zirvesinde” olduğunu ve diplomatik, askeri ve ekonomik olmak üzere çok sayıda araca sahip bulunduğunu savundu.
Hürmüz'de diplomatik çıkmaz
Ekonomik baskının öne çıkarılması, Washington ile Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda kendi şartlarında ısrar ettiği ve diplomatik sürecin çıkmaza girdiği bir döneme denk geliyor.
Askeri seçenekler konusunda ise ABD basınında yer alan haberlerde Trump'ın bazı füze ve insansız hava aracı stoklarının hızla tükenmesi riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
