ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın savaşı sona erdirmeyi amaçlayan teklifini reddetmesinden bir gün sonra, ABD’li müzakerecilerin bu hafta İran’la yeniden görüşmeler gerçekleştirmesini beklediğini söyledi.
Axios’un aktardığına göre Katar ve diğer bölgesel arabulucular, Washington ile Tahran arasındaki müzakereleri yeniden başlatmak için girişimlerini sürdürüyor. Ancak tarafların görüşmelerdeki temel başlıklarda hâlâ birbirinden uzak olduğu belirtiliyor.
İran, müzakerelerin Hürmüz Boğazı ve ABD’nin deniz ablukası üzerine yoğunlaşmasını isterken, Trump yönetiminin Tahran’dan nükleer programına ilişkin tavizler talep ettiği bildiriliyor.
Trump: “İstediğim anlaşma bu değil”
İki bölgesel kaynak, Trump’ın bu hafta yeni görüşmeler yapılacağı yönündeki açıklamasını doğruladı. Kaynaklara göre ABD ile İran arasında yeni bir dolaylı müzakere turu pazartesi günü başlayabilir. Ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının giderilip giderilemeyeceği belirsizliğini koruyor.
Trump, Axios’a yaptığı açıklamada, İran’la bu hafta daha fazla görüşme yapılmasını beklediğini belirterek, Tahran’ın bir anlaşma yapmak istediğini ancak bunun kendi istediği anlaşma olmadığını söyledi. Trump, İran’ın taleplerinin bir yıl önce kabul edilebilecek talepler olduğunu savunarak Tahran’ın “elini fazla zorladığını” ifade etti.
Trump’a İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılmasını düşünüp düşünmediği sorulduğunda ise “Bunu her zaman düşünüyorum” yanıtını verdi.
New York’ta dolaylı görüşmeler
ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, geçen salı günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yeni bir dolaylı görüşme turu gerçekleştirdi.
Katar yetkilileri de görüşmelere katılarak Washington ile Tahran arasında mesaj trafiğini sağladı.
Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve nükleer müzakerelerin başlaması için İran’ın şartlarını Witkoff ve Kushner’a iletti.
İran’ın teklifine göre ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, petrol satışlarına yönelik yaptırımları kaldırması ve bölgede ateşkesi yeniden tesis etmesi hâlinde Hürmüz Boğazı açılacak, nükleer görüşmeler ise bir hafta içinde yeniden başlayacaktı.
Trump, cumartesi günü İran’ın teklifini reddetti.
Katar arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor
Teklifin reddedilmesine rağmen bir ABD’li yetkili ve iki bölgesel kaynak, Katar’ın tarafları anlaşmaya yaklaştırmak için arabuluculuk çalışmalarını sürdürdüğünü Axios’a bildirdi.
Katar Başbakanı perşembe günü New York’ta İran Cumhurbaşkanı ile görüşerek olası anlaşmayı Trump yönetimiyle ele aldı.
Katar’ın üst düzey yetkilileri daha sonra Witkoff ile görüşerek bu temaslar hakkında kendisine bilgi verdi.
Dolaylı müzakerelere yakın bölgesel bir kaynak, Katarlı arabulucuların İran’ın ilk teklifini her iki tarafla görüştüğünü ve taraflara değerlendirmeleri için bir uzlaşma önerisi sunduğunu belirtti.
Katar, teklif üzerinde değişiklikler için çalışıyor
Katar arabulucuları hafta sonu boyunca metinde yapılabilecek değişiklikler konusunda İranlı ve ABD’li müzakerecilerle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.
Arabulucuların pazartesi günü erken saatlerde Arakçi ve Witkoff ile ayrı görüşmeler yapması bekleniyor.
İran: Diplomatik çözüm arayışımız sürüyor
İran Dışişleri Bakanı Arakçi, pazar günü NBC News’e yaptığı açıklamada, Trump’ın İran’ın teklifini reddetmesine rağmen Tahran’ın diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü söyledi.
Arakçi, İran’ın hesaplamalarında ABD’deki ara seçimlerin yer almadığını belirterek, “Biz yalnızca ulusal çıkarlarımızla ilgileniyoruz. Müzakereye hazırız” dedi.
İranlı bakan, Trump’ın teklifi reddettiğini duyduklarını ancak arabulucular üzerinden gelecek resmi yanıtı hâlâ beklediklerini ifade etti.
Trump’ın İran’ın teklifini reddetmesinin hemen ardından yeni görüşmelerin gündeme gelmesi, Washington’ın İran politikasındaki yönelimin yeniden değişebileceğine işaret ediyor. Yeni müzakere süreci, ABD’nin baskı politikasının ötesine geçerek Tahran’ın kabul edebileceği koşullar üzerinden görüşmeye hazır olup olmadığını ortaya koyacak.
