Suriye İçin Sezar Yasası’nın İptali Ne Anlama Geliyor?

Redhwan Al-khutabi / Fokus+

ABD Temsilciler Meclisi’nin Sezar Yasası’nı yürürlükten kaldırma kararı, sıradan bir yasal düzenleme değil; tam tersine, Suriye’yi yıllarca ekonomik olarak kuşatan ve savaş yıllarında en etkili siyasi baskı araçlarından biri olan uzun bir yaptırım döneminin sonuna işaret ediyor. 

Öte yandan, Şam’da yönetimin değişmesi ve uluslararası havanın Suriye dosyası konusunda yumuşamasıyla birlikte, Washington’un uzun süre siyasi bir kırmızı çizgi olarak gördüğü bu yasa artık ne Amerika için ne de bölge için yeni gerçekliğe uyan bir araç olarak kabul ediliyor.

ABD tutumunda derin değişim

Temsilciler Meclisi’nin 2026 Savunma Yetkilendirme Yasası kapsamında Sezar’ı büyük çoğunlukla iptal etmesi, Suriye’ye yönelik Amerikan yaklaşımında ciddi bir dönüşüme işaret ediyor. Artık Washington, özellikle Şam’daki siyasi değişim ve yeni yönetimin ülkeyi Arap dünyası ve uluslararası sisteme yeniden entegre etme çabaları düşünüldüğünde, yaptırımların eski hedeflerini gerçekleştirmediğini görüyor.

Dolayısıyla bu oylama yalnızca bir yasanın kaldırılması değil, aynı zamanda Esed sonrası dönemin farklı bir denklem gerektirdiğinin de zımni bir kabulü oldu.

Dikkat çekici olan, iptalin hiçbir bağlayıcı şart içermemesi. Bu durum, ABD’nin ekonomik baskı araçlarının artık siyasi bir getiri sağlamadığını fark ettiğini gösteriyor. İran nüfuzunun sınırlandırılması ya da terörle mücadele gibi talepler ise bağlayıcı koşullar olarak değil, sadece tavsiye niteliğinde yer aldı. Washington, Sezar’ın artık elinde etkili bir kart olmadığını, aksine yürürlükte kalmasının yeni dönemde ABD’nin rolünü zorlaştıracağını hissetti.

Karara bölgesel güçlü destek

Sezar’ın kaldırılması yalnızca Amerikan kararı değildi; aynı zamanda Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye başta olmak üzere geniş bir bölgesel mutabakatın sonucuydu. Bu ülkeler, Şam’la ilişkilerini tedrici olarak normalleştirirken, yasanın yürürlükte kalmasının yeniden inşa, yatırım ve ekonomik entegrasyonun önünü tıkadığını düşünüyordu.

Bu nedenle bölgesel destek, Washington’daki karar sürecini hızlandıran temel unsurlardan biri haline geldi.

Yaptırımların kalkmasıyla birlikte Suriye’nin tekrar bölgesel ekonomik işbirliği mekanizmalarına dönmesinin önü açılıyor. Enerji projeleri, elektrik bağlantıları, altyapı yatırımları, sanayi ve turizm gibi alanlarda yeniden şekillenen bölgesel denklemler, Suriye’nin rolünü geri kazanmasına fırsat sunuyor.

Suriye’nin küresel finans sistemine dönüşü

Ekonomik açıdan en önemli sonuçlardan biri, Suriye bankalarının yeniden uluslararası finans sistemiyle çalışabilir hale gelmesi. Bu da havalelerin açılması, muhabir bankacılığın yeniden başlaması ve uluslararası para transferi şirketlerinin geri dönmesi anlamına geliyor.

Suriye Merkez Bankası Başkanı Abdulkader Husrieh bu gelişmeyi “ülkenin finans sistemine yeniden entegrasyonunda en kritik adım” olarak tanımladı ve bu cümle bile beklenen dönüşümün büyüklüğünü özetliyor.

Bekleyen yatırımlar harekete geçiyor

yıllardır Sezar Yasası yüzünden askıda kalan büyük yatırım dalgalarının Suriye pazarına yönelmesi bekleniyor. Son dönemde bölgesel ve uluslararası firmalarla imzalanan yüzlerce anlaşmanın tek ihtiyacı uluslararası bir yeşil ışıktı ve o ışık artık yanmış durumda.

İlk hareketlenmenin konut, elektrik, yenilenebilir enerji, ulaştırma, telekomünikasyon ve savaş öncesi ekonominin belkemiğini oluşturan sanayi sektöründe görülmesi bekleniyor.

Halkın yaşam koşullarında iyileşme umudu

Sıradan bir Suriyeli için ise bu karar sadece siyasi bir gelişme değil; yıllardır süren ekonomik sıkışmışlığın yavaş yavaş sona ermesi anlamına geliyor. Fiyatların kademeli olarak düşmesi, alım gücünün artması ve uzun süredir piyasaya girmesi engellenen malların yeniden raflara gelmesi bekleniyor.

Döviz arzının artması, yeni finansman ve ithalat kanallarının oluşmasıyla liranın değerinde ve piyasa istikrarında da toparlanma öngörülüyor.

Şam, Halep, Homs ve diğer şehirlerdeki kutlamalar, anlık bir heyecan değil; toplumun geniş kesimlerinde “ağır bir dönemin kapandığı” hissinin yansımasıydı. Yıllarca Sezar adı, yüksek fiyatların, karanlığın, elektrik kesintilerinin ve boş pazarların sembolü olmuştu.

Bu nedenle ABD’den gelen açıklama, birçok Suriyelinin ifade ettiği gibi, siyasi bir adım olmanın ötesinde “kara dönemin bitişi”nin sembolik ilanı olarak görüldü.

Peki iptalin ardından ne olacak?

Şimdi sırada kararın Senato’dan geçmesi ve Başkan Trump’ın imzası var. Ancak geniş destek nedeniyle bu adımların formalite olduğu düşünülüyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla Sezar Yasası tamamen yürürlükten kalkmış olacak ve Suriye ekonomisi için yepyeni bir dönem başlayacak.

Ülke içinde hükümet, tamamen farklı bir aşamaya hazırlanıyor. Bankacılık sisteminin onarılması, para istikrarının sağlanması, Körfez ve uluslararası şirketlere kapıların açılması ve büyük yeniden inşa projelerinin başlatılması öngörülüyor.

Araştırmacı Abbas Kabbari, Fokus Plus’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: 

“Suriye’ye uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılması ve yeni yönetimin isimlerinin listelerden çıkarılması, Suriye’nin kanıyla kazandığı bir haktır; uluslararası toplumun bir lütfu değil. Ancak bu hakkın hayata geçirilmesi yalnızca resmi adımlarla sınırlı kalmamalı. Bunun yanında diaspora Suriyelilerinin de hükümet tarafından desteklenen geniş çaplı kampanyalarla, bulundukları ülkelerin halklarıyla yeni köprüler kurması gerekiyor. Bu iki hat birlikte ilerlerse Suriye hem yaptırımların kaldırılmasının meyvelerini hızla alır hem de İsrail medyasının Suriye’yi “güvensiz, kontrolsüz, terör gruplarının elinde” gösteren propagandasını boşa çıkarır. Bu karanlık imajı kıracak olan şey, güçlü ve inandırıcı bir halk söylemidir.”