ABD Başkanı Donald Trump, İran’da yönetimi devralabilecek olası isimlerin ABD tarafından tespit edildiğini ancak bu kişilerin düzenlenen hava saldırılarında öldürüldüğünü söyledi.
Trump, “Saldırı o kadar başarılıydı ki adayların çoğunu ortadan kaldırdı” dedi.
“Düşündüğümüz kişilerden hiçbiri olmayacak çünkü hepsi öldü. İkinci ya da üçüncü sıradaki adaylar bile…” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Trump’ın İran’da iktidarın nasıl el değiştireceğine dair birbiriyle çelişen senaryolar dile getirdiği bir dönemde geldi.
“Dört ila Beş Hafta Sürer”
Trump, ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonları gerekirse “dört ila beş hafta” sürdürebileceğini söyledi.
“Zor olmayacak. Dünyanın farklı yerlerinde depolanmış muazzam miktarda mühimmatımız var” diyen Trump, Pentagon’un çatışmanın ABD’nin küresel mühimmat rezervlerini tüketebileceğine dair kaygılarına değinmedi.
Yaklaşık altı dakikalık telefon görüşmesinde Trump, İran’da liderlik için “üç çok iyi seçeneği” olduğunu söyledi ancak isim vermedi.
Geçiş Süreci: Venezuela Modeli mi, Halk Ayaklanması mı?
Trump, İran için en uygun modelin Venezuela’da uyguladığını söylediği senaryo olduğunu belirtti. ABD’nin geçmişte Venezuela lideri Nicolás Maduro’yu hedef alan operasyonuna atıf yaparak, “Venezuela’da herkes işini korudu, sadece iki kişi gitti” dedi.
Bu model, yalnızca en üst liderin devre dışı bırakıldığı, ancak devlet yapısının büyük ölçüde yerinde kaldığı bir geçişi öngörüyor.
Ancak Trump aynı görüşmede bunun tam tersini ima eden açıklamalar da yaptı. İran halkının mevcut rejimi devirebileceğini söyledi:
“Bu onların kararı olacak. Yıllardır bunu konuşuyorlar, şimdi bir fırsatları olacak.”
Bu senaryo, birkaç dakika önce savunduğu “Venezuela modeli” ile açık bir çelişki oluşturuyor.
İran’daki Güç Boşluğu
İran’ın dini lideri Ali Khamenei’nin Cumartesi günü düzenlenen hava saldırısında öldürülmesinin ardından ülkede ciddi bir güç boşluğu oluştu.
İran’ın üst düzey güvenlik yetkilisi Ali Larijani, geçici bir konseyin ülkeyi yöneteceğini açıklamıştı. Larijani daha önce ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerde rol almış ve Trump yönetimi tarafından yaptırımlara tabi tutulmuştu.
Trump, Larijani’nin İran’ın yeni lideri olup olamayacağı sorusuna yanıt vermedi.
“Kayıplar Bekliyoruz”
Trump, Amerikan kayıplarının artabileceğini de kabul etti:
“Üç kayıp bile bana göre çok fazla. Projeksiyonlara bakarsanız sayı daha yüksek olabilir. Kayıplar bekliyoruz.”
Buna rağmen İran’ın “çok ciddi şekilde zayıflatıldığını” savundu ve sonunda ABD ile İsrail’in iradesine boyun eğeceğini söyledi.
Trump ayrıca ABD-İsrail saldırılarının İran donanmasının “büyük bir bölümünü” devre dışı bıraktığını, dokuz geminin ve donanma karargâhının vurulduğunu öne sürdü.
Yaptırımlar Kaldırılabilir mi?
Trump, yeni İran yönetimi “pragmatik” davranırsa yaptırımların kaldırılabileceğini söyledi. Ancak İran halkının rejimi devirmesi durumunda ABD’nin nasıl bir rol üstleneceği sorusuna net yanıt vermedi:
“Şu anda bir taahhütte bulunmam. Çok erken.”