Prof. Dr. Yasin Beyaz’ın kaleme aldığı ve İnkılab Yayınları tarafından okuyucuyla buluşturulan Coğrafyanın Çocukları: Ortadoğu’da Milliyetçiliklerin Benzer Hikâyesi adlı eser, bölgedeki modern milliyetçilik akımlarının zihnî arka planına dair dikkat çekici bir analiz sunuyor.
"En Derin Ayrılıkların Arkasında Saklı Benzerlikler"
Türkçülükten Firavunculuğa, Anadoluculuktan Fenikeciliğe kadar birbirine rakip görünen pek çok milliyetçi akımın aslında aynı modern düşünce dünyasında şekillendiğini ortaya koyan kitap, Türkiye’den Mısır’a, Lübnan’dan İran’a uzanan geniş bir coğrafyayı mercek altına alıyor. Eser, bu akımların birbirlerinden ne kadar farklı oldukları sorusuna, "bazen en büyük benzerliklerin en derin ayrılıkların arkasında saklı olduğu" tespitiyle yanıt veriyor.
Hafıza Mühendisliği ve Modern Kimlik İnşası
Bu eser, milliyetçilikleri birer "hafıza mühendisliği" olarak tanımlıyor. Kitapta, bu hareketlerin modern kimlik inşa yöntemleri şu başlıklarla ele alınıyor:
“Yakın İslâmî geçmişin geri plana itilmesi ve kadim dönemlerin yeniden keşfi.”
“Coğrafyanın kimliğin temeline yerleştirilmesi ve tarihin yeniden kurgulanması.”
“İslâm’ı bir yük olarak gören anlayışın, İslâm öncesi "altın çağlar" icat etme çabası.”
Hafızasını Kaybetmiş Düşüncelere Bir Rehber
Coğrafyanın Çocukları, sadece bölgedeki milliyetçiliklerin son iki asırlık serüvenini anlamaya çalışmıyor; aynı zamanda modern kimlik siyasetinin evrensel yanılgılarını da görünür kılıyor. Kitap, "hafızasını kaybetmiş düşüncelerin, ne kadar iddialı görünürlerse görünsünler kendi sınırlarını aşamayacakları" gerçeğinden hareketle, okuru milliyetçilik, hafıza ve kimlik üzerine yeni sorular sormaya davet ediyor.