Cenevre yakınlarında İran ve ABD heyetleri arasında yapılan görüşmeler, İran dışişleri bakanı tarafından “yapıcı” olarak nitelendirildi, ancak bir sonraki görüşme turu için henüz bir tarih belirlenmedi.
Abbas Arakçi, Umman'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde, anlaşmanın önünü açacak “bir dizi kılavuz ilke” üzerinde anlaşmaya vardıklarını söyledi.
Arakçi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “Sonuçta, bir dizi kılavuz ilke üzerinde geniş bir mutabakata vardık. Bu ilkelere dayanarak ilerleyeceğiz ve olası bir anlaşmanın metni üzerinde çalışmaya başlayacağız” dedi.
Görüşmeler, ABD'nin tehdit ettiği askeri harekâtı önlemek için son bir çaba niteliğinde. İran'ın Dini Lideri Ali Hamaney Salı günü Başkan Donald Trump'a İslam Cumhuriyeti'ni “yok edemeyeceğini” söyledi.
AFP'ye göre, görüşmeler gizli bir şekilde yürütüldü ve diplomatik polis, Cologny belediyesindeki Umman'ın konutuna giden özel erişim yolunu kapattı.
Trump'ın Orta Doğu'ya dünyanın en büyük ikinci uçak gemisini göndermesinin ardından Cuma günü gerginlik daha da tırmandı. USS Gerald R Ford, bölgeye binlerce ABD askeri ve ateş gücü daha getirecek.
ABD, geçen yıl İran'a saldırı düzenlemeden önce bölgeye iki uçak gemisi göndermişti.
İslam Devrim Muhafızları (IRGC) da Pazartesi günü stratejik Hürmüz Boğazı'nda askeri tatbikat kapsamında gemiler ve helikopterler konuşlandırdı, insansız hava araçları ve füzeler test etti.
Hamaney Salı günü ABD'nin ülkesine yönelik tehditlerine karşı çıktı.
"ABD başkanı son konuşmalarından birinde, Amerika'nın 47 yıldır İslam Cumhuriyeti'ni yok etmede başarılı olamadığını söyledi. Size şunu söyleyeyim: Siz de başaramayacaksınız" dedi.
USS Gerald R Ford'un konuşlandırılması, geçen hafta Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan bir toplantının ardından gerçekleşti. Üst düzey bir yönetim yetkilisi Daily Mail'e, bu toplantının ABD başkanını tutumunu sertleştirmeye ittiğini söyledi.
“Netanyahu temel olarak, İran oyun oynuyor, siz de oyun oynanmasını istemezsiniz dedi. Trump onu dinledi” dedi.
Tehditlere rağmen, İranlı ve ABD'li diplomatlar Umman'da bir dizi dolaylı müzakere gerçekleştirdi.
Tahran, nükleer yakıt zenginleştirmeyi sonlandırmayı reddetme konusunda ısrarcı davrandı, ancak her iki taraf da müzakerelere açık olduklarını belirtti.
Arakçi Pazartesi günü İsviçre'ye geldi ve Ummanlı mevkidaşı Badr bin Hamad al-Busaidi ile bir araya gelerek ülkesinin “nükleer konular ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin görüş ve düşüncelerini” açıkladı.
Kendisinin de nükleer silaha sahip olduğu yaygın olarak kabul edilen İsrail, İran'ı benzer yetenekler edinmeye çalışmakla suçluyor.
İslam Cumhuriyeti, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması (NPT) hükümlerine uygun olarak sivil nükleer program geliştirme konusundaki “vazgeçilmez hakkını” ısrarla savunuyor ve bomba peşinde olduğunu reddediyor.
Arakçi Salı günü yaptığı açıklamada, İran'ın “İran'ın ulusal güvenlik doktrininde hiçbir yeri olmayan nükleer silahları ne üretmeye ne de edinmeye” çalıştığını söyledi.
Abbas Arakçi gazetecilere verdiği demeçte, NPT'nin “tüm taraf devletlerin barışçıl amaçlarla zenginleştirme dâhil olmak üzere nükleer enerji araştırması yapma, üretme ve kullanma hakkını açıkça tanıdığını” söyledi.
“Bu hak, doğuştan gelen, pazarlık edilemez ve yasal olarak bağlayıcıdır” dedi.
Trump, Ocak ayında İran'da kitlesel protestolara yönelik ölümcül bir baskı uygulandıktan sonra İran'a karşı sayısız uyarıda bulunurken, diplomatik bir çözüme kapıyı açık bıraktı.
Anlaşma sağlanamayınca, ABD başkanı İran'ı “travmatik” sonuçlarla tehdit etti ve hatta Cuma günü hükümeti devirme olasılığını açıkça gündeme getirdi.
Arakçi Pazartesi günü X'te yaptığı bir paylaşımda, “Masada olmayan şey: tehditler karşısında boyun eğmek” dedi ve “adil ve eşitlikçi bir anlaşma sağlamak için gerçek fikirlerle” İsviçre'de olduğunu belirtti.
Kaynak: MEE