İngiltere hükümetinin, Gazze’deki saldırılar nedeniyle bazı silah satışlarını askıya aldığını açıklamasına rağmen, işgalci İsrail’e milyonlarca sterlin değerinde yeni askeri ihracat lisansları verdiği ortaya çıktı.
Hak savunucuları, bu adımın İşçi Partisi hükümetinin politikalarındaki büyük boşlukları gözler önüne serdiğini ve Londra’nın İsrail’in askeri operasyonlarındaki rolüne ilişkin ciddi soruları yeniden gündeme taşıdığını belirtti.
İngiltere Ticaret ve İş Bakanlığı’nın (DBT) yayımladığı yeni verilere göre, 2025’in son aylarında İsrail’e 20 milyon sterlinden fazla askeri ihracat lisansı verildi.
Bu lisanslar arasında, daha önce Gazze’de kullanılabileceği endişesiyle askıya alınan “hedefleme ekipmanlarına yönelik bileşen ve teknoloji” için verilen 8,7 milyon sterlinlik izin de yer aldı.
“Hükümet Teknik Açıkları Kullanıyor”
Gelişme, Silah Ticareti Karşıtı Kampanya (CAAT) tarafından yapılan inceleme sonrası ortaya çıktı. Kuruluş, İngiliz hükümetini teknik boşluklardan yararlanarak İsrail’i dolaylı biçimde silahlandırmayı sürdürmekle suçladı.
Söz konusu hedefleme ekipmanı lisansı, İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy’nin Eylül 2024’te işgalci İsrail’e yönelik yaklaşık 30 silah ihracat lisansını askıya aldığını açıklamasından aylar sonra onaylandı.
Lammy o dönemde, İngiliz ekipmanlarının Gazze’de uluslararası hukukun ciddi ihlallerinde kullanılmasına yönelik “açık bir risk” bulunduğunu kabul etmişti.
Ancak CAAT, son lisansların İngiltere’nin askeri ihracatı hiçbir zaman tamamen durdurmadığını gösterdiğini savundu.
İngiltere Ticaret ve İş Bakanlığı ise kararı savunarak ekipmanın başka bir ülkeye yeniden ihraç edilmek üzere gönderildiğini ve işgalci İsrail’in “nihai kullanıcı” olmadığını öne sürdü. Hükümet, verilen iznin askıya alma politikasının sınırları içinde kaldığını iddia etti.
Hak savunucuları ise bu açıklamayı reddetti. Aktivistler, soykırımcı İsrail’in “otomatik yönlendirme” yöntemiyle ekipmanı kendi ordusuna aktarabileceği uyarısında bulundu.
İngiltere ihracat kurallarına göre, başka bir ülke için onaylanan silah veya askeri teknolojinin izinsiz şekilde farklı bir yere yönlendirilmesi yasak. Ancak eleştirmenler, ekipman İngiltere’den çıktıktan sonra gerçekte ne olduğunun denetlenemediğini belirtiyor.
CAAT araştırmacısı Sam Perlo-Freeman, hükümetin uygulayamayacağı güvencelere dayanarak hareket ettiğini söyledi.
Perlo-Freeman, İngiliz hükümetinin işgalci İsrail’in verdiği taahhütlere anlamlı bir denetim olmaksızın güvendiğini ifade ederek, ekipmanların yine Gazze’de kullanılabileceği uyarısında bulundu.
Kuruluş ayrıca İngiltere yapımı İHA parçalarının daha önce beyan edilen hedef ülkeye ulaşmadığı olaylara dikkat çekti.
Bu yılın başlarında yapılan araştırmalar, İngiltere’de faaliyet gösteren Elbit Systems iştiraklerinden birinin, Romanya’ya gönderilmesi şartıyla verilen lisans kapsamında İsrail’e drone parçaları sevk ettiğini ortaya koymuştu.
Haberlere göre, Gazze saldırıları yoğunlaşınca ekipman işgalci İsrail’de kaldı. Romanya’nın sözleşmeyi iptal etmekle tehdit etmesinin ardından sevkiyatların yeniden başladığı belirtildi.
Soykırımcı İsrail'in Pilotlarına Destek Veren Parçalar da Onaylandı
Onaylanan lisanslardan biri de İsrailli soykırımcı pilotların savaş görevleri öncesinde kullandığı askeri eğitim uçaklarına ait bileşenleri kapsadı.
Parçaların, İtalyan savunma şirketi Leonardo tarafından üretilen Alenia Aermacchi M-346 Master eğitim uçaklarında kullanıldığı ifade edildi.
Soykırımcı İsrailli pilotlar, bu uçaklarla eğitim aldıktan sonra F-16 Fighting Falcon ve F-35 Lightning II savaş uçaklarını kullanıyor.
F-35 savaş uçakları, Gazze’ye yönelik bombardımanlarda merkezi rol oynarken, insan hakları kuruluşları ve hukuk örgütleri İngiltere’ye programla bağlantılı tüm ihracatı durdurma çağrısı yapıyor.
İşçi Partisi hükümetinin geçen yıl açıkladığı kısıtlama kararında, uluslararası programlar kapsamında tedarik edilen F-35 parçaları özellikle muaf tutulmuştu.
İngiliz bakanlar, bu ihracatın durdurulmasının NATO ilişkilerine ve küresel tedarik zincirlerine zarar vereceğini savundu.
Ancak bu muafiyet şimdi Filistin yanlısı kuruluşlar ve insan hakları örgütleri tarafından hukuki itirazlarla karşı karşıya.
Son araştırmalar ayrıca, hükümetin kısıtlama duyurusundan sonra bile İngiliz şirketlerinin İsrail’e binlerce askeri parça göndermeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.
İşgalci İsrail ithalat verilerine dayanan raporlarda, sevkiyatların uçak parçaları, askeri elektronik sistemler ve zırhlı araç bileşenlerini içerdiği belirtildi.
İngiliz hükümeti ise mevcut lisansların çoğunun savunma amaçlı ekipmanları veya üçüncü ülkelere gönderilecek ürünleri kapsadığını savunuyor.
CAAT ise İngiltere’nin işgalci İsrail’le sürdürdüğü askeri ticaretin, hükümetin Gazze’deki sivil ölümlerine dair yaptığı açıklamalarla çeliştiğini ifade etti.
Kuruluş, Londra yönetiminin bir yandan İsrail’in saldırılarını eleştirirken diğer yandan Tel Aviv’in savaş makinesine bağlı askeri ihracatı onaylamaya devam ettiğini belirtti.
İşgalci İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başlamasından bu yana hem Muhafazakâr hem de İşçi Partisi hükümetleri üzerinde tam silah ambargosu uygulanması yönündeki baskı giderek artıyor.
Dünya genelinde 200’den fazla kuruluş, F-35 programına dahil ülkeleri işgalci İsrail’e yönelik tüm sevkiyatları durdurmaya çağırmıştı.
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ekim 2023’ten bu yana on binlerce Filistinli hayatını kaybetti ve bölgenin büyük bölümü yıkıma uğradı.