Yeni Şafak / Abdullah Muradoğlu
Trump kampı’nda gümrük savaşı!
“Amerikan Yüksek Mahkemesi”nin vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin “Amerikan Kongresi”ne ait olduğu belirten son kararı Trump’ı fena kızdırdı. Karar dokuz üyeli Yüksek Mahkemede altı üyenin oy çok çokluğuyla verildi. Karar daha önce “ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi”nin aynı yönde verdiği kararın da onaylanması anlamına geliyor. Trump’ın gümrük vergilerine karşı açılan davalar birleştirilerek Yüksek Mahkeme’ye taşınmıştı.
Mahkemenin üç liberal yargıcı Demokrat Partili Başkanlar, altı muhafazâkâr yargıç ise Cumhuriyetçi Başkanlar tarafından aday gösterilmişti. Mahkemenin üç yargıcı Trump döneminde bu göreve getirildi. Gümrük vergileriyle ilgili son davada Trump’ın seçtiği iki muhafazâkâr yargıcın liberal üyelere katılmasıysa son derece dikkat çekiciydi.
Yüksek Mahkemede çoğunluğu, altı üyeden oluşan muhafazâkâr yargıçlar kontrol ediyor. Kamuoyu araştırma şirketi “GALLUP”un internet sitesinde 8 Nisan 2022’de Frank Newport imzasıyla yer alan “Yüksek Mahkeme Yargıçlarının Dini” başlıklı analizde altı muhafazâkâr yargıcın Katolik, Liberal üyelerden ikisinin Protestan, birininse Yahudi oldukları belirtiliyordu.
Yüksek Mahkeme’nin kararı ek gümrük vergilerine karşı çıkan ana akım Cumhuriyetçilere rahat nefes aldırdı. Senato’da Cumhuriyetçilerin uzun yıllardır liderliğini yapmış olan Senatör Mitch McConnell yaptığı açıklamada “Bugün, Yüksek Mahkeme yüzyıllardır Kongre’ye ait olan yetkiyi yeniden teyit etti” diyordu. “Özgürlükçü muhafazâkâr” olarak bilinen Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul de Yüksek Mahkeme kararını alkışlayanlar arasındaydı.
Uluslararası Ticaret Mahkemesi geçen yıl verdiği bir kararla Trump’ın gümrük vergilerinin yasal dayanağı olmadığına hükmetmişti. Üç üyeli Mahkemenin bir yargıcı Trump tarafından seçilmişti. Trump kendi seçtiği yargıcın kendi aleyhine dönmesinden “Federalist Topluluğu” isimli muhafazâkâr hukukçular örgütünün liderlerinden Leonard Leo’yu sorumlu tutmuştu.
Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamalarda Leonard Leo için “tam bir alçak” diyen Trump “Federalist Topluluğu”nun ilk döneminde kendisini yanlış yola sürüklediğini söylüyordu. Trump’ın politika başdanışmanı Stephen Miller ise CNN’e verdiği demeçte “Federalist Topluluğu bundan böyle yargı atamalarında kullanmayacağız” diyordu.
Katolik-muhafazâkâr kimliğiyle öne çıkan Leonard Leo, uzun yıllar boyunca “Federalist Topluluğu” örgütünü federal yargı için kadro havuzu olarak kullandı. Trump da 2016’daki seçim kampanyasında “Hepsi Federalist Topluluğu tarafından seçilmiş muhafazâkâr harika yargıçlarımız olacak” demişti. Böylece Trump ve “Federalist Topluluğu” müttefik olmuştu.
Leonard Leo Yüksek Mahkeme’deki muhafazâkârların aday gösterilmeleri ve bu adayların Senato’daki onay süreçlerinde başrol oynadı. Trump da Yüksek Mahkeme’de boşalan koltuklara Leonard Leo’nun listesindeki isimleri aday olarak seçti. Leo federal yargı üyelerinin Katolik hukukçulardan seçilmelerini sağlamak için büyük bir paraya hükmediyor.
Ek Gümrük vergilerine karşı açılan davaları destekleyen ve bu davalara müdahil olan “Yeni Sivil Özgürlükler İttifakı(NCLA)” isimli kuruluşa Leonard Leo’nun yanı sıra Cumhuriyetçiler’e bağış yapan Koch Ailesi’nin malî katkılarda bulunmaları Trump’ın büyük koalisyonunda önemli bir çatlak. Önceki ABD Başkanı Joe Biden’ın İsrail’e desteğini yetersiz bularak 2024 seçimlerinde rotayı hızlıca Trump’a çeviren Bill Ackman başta gelmek üzere birçok sıkı İsrail yanlısı milyarder de gümrük savaşlarında Leonard Leo gibi Cumhuriyetçiler’e katılıyorlar.
Leonard Leo kürtajın Yüksek Mahkeme kararıyla federal hak olmaktan çıkarılmasında da önemli rol oynadı. Leo ve Trumpçılar muhafazâkârlarla liberaller arasındaki “kültür savaşları”nda müttefikler. Vergiler ve finansal düzenlemeler ise bu ittifakın parçası değiller.
Ana akım muhafazâkâr Cumhuriyetçiler serbest ticaretle ilgili Hükümet düzenlemelerine öteden beri karşı çıkıyorlar. Trump’ın ek gümrük vergilerini de Amerikalı işletmelere getirilen yeni vergiler olarak görüyorlar. Trump’ın ilk başkanlık döneminde büyük şirketlere getirdiği kıyak vergi indirimleriyse aynı kesimi çok mutlu etmişti. Bu vergi indirimleri dönemin Senato Çoğunluk lideri Cumhuriyetçi Mitch McConnell ile Trump’ın anlaşmalarının bir sonucuydu.
Yüksek Mahkeme’nin son kararıysa Trump ile Cumhuriyetçi kamptaki müttefikleri arasında kavgaya yol açtı. Trump ek gümrük vergilerini engelleyen yasa tasarılarına oy veren Cumhuriyetçi vekilleri Kasım’da yapılacak ara seçimlerde desteklemeyeceğini ilân etti.