Ayna: Eleştirilen gelenek, tekrar edilen davranış

“Kur’an’ın hatırlattığı, hakikati savunmak kadar, onu savunma biçimi de imtihanın bir parçasıdır. Çünkü bazen insan eleştirdiği putu yıkarken, farkında olmadan kendi yorumundan yeni bir put inşa eder.”

MURAT KURT / HAKSÖZ-HABER

Bir odada toplanmış bir grup insan. Kendilerini Kuran merkezli olarak tanımlıyorlar. Amaçları açık: Metne dönmek, geleneğin yüklerinden kurtulmak, vahyi yeniden anlamak. Önlerinde mushaflar, notlar, kalemler. Ayetler tek tek okunuyor, tartışılıyor, anlamlar araştırılıyor. Atmosfer başta oldukça sakin ve hatta umut verici. Herkes sanki ortak bir arayışın parçası gibi.

Derken konu Kâbedeki bir sahneye geliyor. Hacerü’l-Esvedi öpmek için birbirini iten, kavga eden, hatta bazen birbirini ezen kalabalıklar anlatılıyor. Bu manzara sert şekilde eleştiriliyor. “İslamda böyle bir şey yok, deniliyor. Taş için birbirini ezmek, kutsallığı nesneye indirgemektir. Hatta bazıları bunu alaya alıyor. İnsanların bir taşı öpmek için birbirleriyle yarışması, akıl ve vahiy adına sorgulanıyor. Eleştiri nettir: Din, bilinçsiz bir ritüele indirgenmemelidir.

Bu eleştirinin mantığı ilk bakışta güçlü görünmektedir. Çünkü Kuran gerçekten de insanı taşlara, putlara veya nesnelere kutsiyet atfetmekten uzaklaştırır. Vahyin yönü daima insana, akla, sorumluluğa ve ahlâka dönüktür. Bu nedenle o sahne, eleştirinin hedefi olur: İnsanların bilinçsizce bir ritüelin peşinde koşması.

Fakat tam bu noktada ironik bir şey olur...


Yazının devamı >>>

Yorum Analiz Haberleri

İran eleştirisi ile İsrail saldırganlığı arasındaki ayrım
İran saldırısı ve Batı’nın değişmeyen siyaseti
Güvenlik miti dağıldı sınırsız güç dönemi başladı
İran savaşı kimin çıkarına?
ABD emperyalizmi ve İran’a yönelik saldırıların siyasi dinamikleri