Avrupalı liderler, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze “Barış Kurulu”nu, kurulun oluşturulmasını destekleyen BM kararını atlattığı için eleştirdi.
Münih Güvenlik Konferansı'nda, AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Trump'ı Barış Kurulu'nu kişisel bir araç olarak kullandığı için suçladı.
Trump, bu girişimi geçen ay İsviçre'de düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda açıklamıştı.
Kurul, Katar, BAE, Suudi Arabistan ve Türkiye dâhil olmak üzere neredeyse tüm büyük Orta Doğu ülkelerini üye olarak içeriyor. Pakistan, Ermenistan, Azerbaycan ve Endonezya da üyelere dâhil.
Kuruluş tüzüğü, Trump'a başkan olarak geniş yetkiler tanıyor ve üye devletleri atama ve görevden alma yetkisi veriyor. Bu karar, ancak üçte iki çoğunlukla iptal edilebilir.
Kallas, BM Güvenlik Konseyi kararının kurula Gazze'nin savaş sonrası yönetimi ve yeniden inşasını yönetme yetkisi verirken, Trump'ın organının Gazze'ye veya BM'ye hiç atıfta bulunmadığını söyledi.
Orijinal kararın kurulun “zaman sınırlı” olacağını, Filistinlilerin söz sahibi olmasını öngördüğünü ve Gazze'ye açıkça atıfta bulunduğunu da ekledi.
Kallas konferansta, “Barış Kurulu tüzüğü bu konulara hiç değinmiyor” dedi.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de benzer endişelerini dile getirerek, Filistin Yönetimi'nin başlıca finansörlerinden biri olan Avrupa'nın bu girişimden dışlandığını belirtti.
ABD'li Demokrat senatör Chris Murphy de “aceleye getirilen Barış Kurulu”nu ve Trump'ın “Avrupa'daki dostlarımızı kendimizden uzaklaştırmak için sürdürdüğü tutarlı kampanyayı” eleştirdi.
Murphy ayrıca ABD başkanını “gerçek içerik değil, basın açıklamaları ve afişler için manevralar yapmakla” suçladı ve İsrail üzerindeki etkisini Gazze'ye yardımın ulaştırılması, yeniden inşası ve özyönetim için kullanmadığını söyledi.
Trump'ın ateşkes ve Gazze'nin geleceği için “çerçeve” uygulamasının nasıl yürütüldüğüne ilişkin bir soruya yanıt olarak Murphy, “Ateşkes var mı?” diyerek, “duyurudan bu yana yüzlerce Gazze'li öldürüldü” dedi.
'Cevap yok'
Cumartesi günü, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio güvenlik konferansında BM'nin “Gazze'deki savaşı çözemediğini” ve küresel çatışmaların çözümünde “neredeyse hiçbir rol oynamadığını” söyledi.
Konferansta yaptığı konuşmada, “Birleşmiş Milletler hala dünyada iyilik için bir araç olma konusunda muazzam bir potansiyele sahip” dedi.
“Ancak bugün, önümüzde duran en acil meselelerde hiçbir cevap veremediğini ve neredeyse hiçbir rol oynamadığını görmezden gelemeyiz. Gazze'deki savaşı çözemedi.”
Bir yan etkinlikte konuşan Trump tarafından Gazze için atanan yüksek temsilci Nickolay Mladenov, kurulunun “çok hızlı hareket etmesi gerektiğini” vurguladı.
“Bunu yapmazsak, ateşkesin ikinci aşamasını değil, savaşın ikinci aşamasını uygulayacağız” diyen Mladenov, İsrail'in soykırım yaptığı iddialarıyla ilgilenmek istemediğini de sözlerine ekledi.
“Gazze'nin yeniden inşa edilmesi için, Gazze'de teknokratik bir komitenin etkin bir şekilde yönetmesi, silahların imha edilmesi ve İsrail'in geri çekilmesi gerekiyor” diye ekledi.
Bu arada, Filistin Ulusal İnisiyatifi Genel Sekreteri Mustafa Barguti, liderlere “hayal dünyasında” yaşadıkları konusunda uyarıda bulundu.
Barguti, “Biz konuşurken, İsrail hükümeti tüm Batı Şeria'nın yerleşim yerleri için uygun olduğunu ilan etti” dedi.
“Onlar, tüm dünyanın gözü önünde Oslo anlaşmasının tabutuna son çiviyi çaktılar.”
Milyarlarca dolarlık yeniden inşa planı
Gergin tartışmalar, 19 Şubat'ta yapılması planlanan Barış Kurulu'nun ilk toplantısından birkaç gün önce gerçekleşti.
Reuters Perşembe günü, Trump'ın Gazze için milyarlarca dolarlık bir yeniden inşa planı açıklayacağını ve Birleşmiş Milletler tarafından görevlendirilen istikrar gücüyle ilgili ayrıntıları paylaşacağını bildirdi.
Raporda, devlet başkanları da dâhil olmak üzere yaklaşık 20 ülkenin Washington, DC'deki toplantıya katılacağı belirtildi.
Reuters, Trump'ın istikrar gücü için “birkaç bin asker” sağlama konusunda “birkaç ülkenin” taahhütlerini açıklayacağını bildirdi.
Endonezya Salı günü, Trump'ın barış planı kapsamında Gazze'ye 8.000 kadar asker göndermeye hazırlandığını açıkladı. Potansiyel seferberlik, Endonezya Genelkurmay Başkanı Maruli Simanjuntak ile Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto arasındaki görüşmenin ardından duyuruldu.
Prabowo gazetecilere, “Anlaşma sağlanması ve barış gücü gönderilmesi gerektiğinde hazırlıklı olmak için hazırlık yapıyoruz” dedi.
Bu arada, Gazze'deki kırılgan ateşkes, Ekim ayından bu yana yaklaşık 600 Filistinlinin ölümüne neden olan, neredeyse her gün yapılan İsrail saldırıları ile defalarca ihlal edildi.
İsrail, Ekim 2023'ten bu yana toplamda 72.000'den fazla insanı öldürdü.
Gazze Şeridi şu anda sözde “Sarı Hat” ile iki bölgeye ayrılmış durumda. İsrail, ateşkes anlaşmasının ilk aşaması kapsamında bölgenin yaklaşık yüzde 53'ünü işgal ederken, merkez Hamas'ın kontrolünde.
Ancak uygulamada İsrail, Gazze'ye tam bir abluka uygulamaya devam ediyor.
Kaynak MEE