The New York Times gazetesi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Somali'deki faaliyetlerini ve ABD'nin bölgeyi stratejik amaçları doğrultusunda nasıl kullanmayı değerlendirdiğini ele alan bir haber ve video yayımladı.
Christoph Koettl tarafından hazırlanan, Aynara Tiefenthäler, Ji Leekori ve Zach Caldwell'in katkıda bulunduğu videoda, uydu görüntülerinin BAE'nin Somali'den ayrılmak isteyen bölgelerdeki sivil havalimanlarını büyük askerî tesislere dönüştürdüğünü ortaya koyduğu belirtildi. Uçuş takip verilerinin ise ABD'nin bu tesislere ziyaretler gerçekleştirdiğini gösterdiği aktarıldı.
Haberde, Google Haritalar'da uluslararası havalimanı olarak sınıflandırılan Afrika Boynuzu'ndaki Berbera Havalimanı'nın son yıllarda geçirdiği dönüşüme dikkat çekildi. Koettl'in uydu görüntüleri üzerinden yaptığı incelemeler, havalimanının uzak bir uçak pistinden karmaşık bir askerî tesise dönüştüğünü ortaya koydu.
Berbera Havalimanı, Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ancak uluslararası alanda bağımsız bir devlet olarak tanınmayan Somaliland bölgesinde bulunuyor.
Somali'den ayrılmak isteyen bir diğer bölge olan Puntland'ın kıyı kesimindeki Bosaso Havalimanı'nda da benzer bir dönüşüm yaşandı.
Koettl, uydu görüntülerini inceleyerek Birleşik Arap Emirlikleri'nin bu tesisleri nasıl inşa ettiğini ve görünüşe göre Sudan ve Etiyopya gibi bölgelerde nüfuzunu artırmak amacıyla kullandığını tespit etti.
Koettl'in ulaştığı bulgulara göre ABD, İran'la yaşanan savaşın bölge genelindeki yansımaları nedeniyle bu üsleri gizli askerî seçenekler olarak kullanmayı da değerlendiriyor.
Berbera Havalimanı'nın askerî üsse dönüşümü
Koettl, Berbera Havalimanı'nı geçen yılın aralık ayından itibaren uydu görüntüleri üzerinden takip etti. İncelemeler, tesisin yabancı güçler tarafından kullanıldığı uzun ve hareketli bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koydu.
Havalimanının pisti, 1970'li yıllarda Sovyetler Birliği tarafından stratejik bir askerî üs olarak inşa edildi. 1980'li yıllarda ise ABD, burayı uzay mekiklerinin yedek iniş alanı olarak kullanmaya başladı.
2018 yılında Birleşik Arap Emirlikleri'nin bölgedeki faaliyetleri devreye girdi.
Koettl'in aktardığına göre BAE, öncelikle pisti yeniden asfaltladı ve uçak park alanları gibi havalimanlarında yaygın olarak bulunan temel tesisleri inşa etti.
Ancak 2024 yılında çalışmaların niteliği değişmeye başladı.
Uydu görüntülerinde ilk dikkat çeken unsurlar arasında askerî ekipmanların güvenli biçimde depolanması amacıyla kullanılabilecek güçlendirilmiş yapılar ve yer altı depoları yer aldı.
2026 yılında ise bölgede yeni askerî yapılanmalar ortaya çıktı. Bunların başında, geniş bir alanı çevreleyen güvenlik hattı boyunca inşa edilen savunma mevzileri geldi. Güvenlik çevresinin kapladığı alanın, New York'taki Manhattan Adası'nın yüzölçümüne yakın olduğu belirtildi.
Bunun yanı sıra önemli bir hava savunma bölgesi ve helikopter pistleri inşa edildi.
Koettl, mevcut görüntülerin buranın artık açık biçimde askerî bir tesis olduğunu gösterdiğini ve BAE tarafından lojistik merkez olarak kullanıldığının anlaşıldığını ifade etti.
Uydu görüntülerinde BAE'nin askerî üssünden gelen kargo uçakları ve korunaklı hangarların altında depolanan kamyonetler de tespit edildi.
Görüntülerdeki bazı nakliye araçlarının Sudan veya Etiyopya'daki yakın çatışma bölgelerine gönderilmek üzere hazırlandığı değerlendirildi.
Bu bulguların, The New York Times'ın daha önce yayımladığı ve BAE'nin söz konusu havalimanlarını çatışma bölgelerine silah ve paralı asker sevkiyatı için kullandığını belgelediği haberlerle örtüştüğü belirtildi.
ABD, İran savaşı nedeniyle Afrika Boynuzu'ndaki üslerle ilgileniyor
Haberde Berbera Havalimanı'nın ABD açısından stratejik öneminin, özellikle İran'la yaşanan savaşın Orta Doğu genelindeki etkileri nedeniyle arttığı ifade edildi.
Eylül 2026'da İran tarafından desteklenen silahlı grup olarak tanımlanan Ensarullah'ın Yemen kıyılarında kontrol sağlamaya başlamasıyla İran'ın bölgedeki nüfuz alanının genişlediği ve ABD açısından tehdit tablosunun değiştiği ileri sürüldü.
Koettl, uçuş takip verilerini inceleyerek ABD ordusuna ait uçakların geçen yıl iki kez Berbera'ya gittiğini tespit etti.
Son uçuşun ağustos ayında özel operasyon birliklerinin komutanlarını taşımak amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Cibuti'deki, ABD'nin Afrika'daki tek kalıcı askerî üssünden havalanan uçakların önce Berbera'ya, ardından doğuya doğru Bosaso'ya geçtiği aktarıldı.
Bu gelişmenin ardından Koettl, Bosaso Havalimanı'ndaki faaliyetleri de incelemeye başladı.
Bosaso'da da BAE'ye ait askerî tesis tespit edildi
Koettl'in incelemelerinde Bosaso'da da Berbera'dakine büyük ölçüde benzeyen başka bir BAE askerî tesisi ortaya çıktı.
Burada uçak hangarları, helikopter pistleri, inşası devam eden yer altı tesisleri ve faal bir hava savunma sistemi bulunduğu belirtildi.
Ayrıca BAE'nin Somali'de Eş-Şebab'a karşı operasyonlarda kullanıyor olabileceği insansız hava araçları da görüntülendi.
BAE'li yetkililer, gazetecinin iki askerî üs hakkındaki sorularına yanıt vermedi.
The New York Times muhabiri Eric Schmitt ise ABD'nin Bosaso'daki faaliyetleri hakkında bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı haberinde, bölgede 20'ye kadar özel operasyon personelinin bulunabileceğini aktardı.
Bu personelin görevinin, Puntland yönetimine terörle mücadele kapsamında destek sağlamak olduğu belirtildi.
Ancak söz konusu kaynaklar, ABD'nin bölgede kalıcı bir askerî varlık oluşturmayı planlamadığını söyledi.
ABD'li yetkililer de Berbera hakkında yöneltilen sorulara verdikleri yanıtlarda bölgede kalıcı bir askerî varlık kurmak istemediklerini bildirdi. Bunun yerine bölgedeki yerel ortaklarla iş birliği yaparak ABD'nin çıkarlarını korumayı ve yalnızca ABD'nin sağlayabileceği şeklinde tanımladıkları özel askerî kapasitelere erişim sağlamayı planladıklarını ifade ettiler.
İran'la yaşanan çatışmanın Orta Doğu'daki ABD üslerini tehdit ettiği bir dönemde Koettl, Afrika Boynuzu'nda üç askerî tesisten oluşan bir yapılanmayı tespit etti.
Bunlardan ikisinin ABD'ye ait olduğu belirtilirken, Washington yönetiminin bu tesislerden daha fazla yararlanabileceği ve bunu bölgede belirgin bir askerî varlık oluşturmadan gerçekleştirebileceği değerlendirildi.

