Takipsizlik Kararına Rağmen İdari Gözetim Uygulanıyor ve Vatandaşlık İptal Ediliyor

Musa Salih’in avukatı Gülden Sönmez, müvekkilinin Türkiye’de düzenli bir aile hayatı olan ve Türk vatandaşlığı kazanmış bir kişi olduğunu belirtti. Süreci özetleyen Sönmez, Salih’in daha önce asılsız bir suçlamayla soruşturma geçirdiğini, hiçbir delil bulunamaması üzerine savcılığın takipsizlik kararı verdiğini ifade etti. Ancak soruşturma henüz sonuçlanmadan, jet hızıyla Salih’in vatandaşlığının iptal edildiği belirtildi.

Sönmez, yakın zamanda aynı suçlamalarla tekrar gözaltına alınan Salih’in savcılık tarafından serbest bırakılmasına rağmen Göç İdaresi’ne teslim edilerek Akyurt Geri Gönderme Merkezi’ne kapatıldığını açıkladı. Sönmez, "Hakkında kesinleşmiş takipsizlik kararı varken ve vatandaşlık davası sürerken sınır dışı etme kararı verilmesi açık bir insan hakları ihlalidir" dedi.

Sağlık Hakkı İhlal Ediliyor

Avukat Gülden Sönmez, Musa Salih’in gözaltına alınmadan hemen önce bir göz ameliyatı geçirdiğini, GGM’de tutulurken uzun süre ilaçlarının verilmediğini ve görme yetisini kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakıldığını vurguladı. Ailesinden ve çocuklarından koparılan Salih’in hürriyetinin keyfi olarak kısıtlandığı ifade edildi.

“Algı Operasyonları Hukukun Önüne Geçiyor”

MAZLUMDER Genel Başkan Yardımcısı Ali Öner, modern hukukun kanıtlar üzerine değil, algılar üzerine yürütüldüğüne dikkat çekti. Mültecilerin ve sığınmacıların, haklarında herhangi bir araştırma yapılmadan etiketlendiğini ve yargısız infaza tabi tutulduğunu belirten temsilci, düzenli göçmenlerin önce "düzensiz" hale getirildiğini, ardından sınır dışı edildiğini ifade etti.

Lekelenmeme Hakkı İhlal Ediliyor. Medya Hedef Gösteriyor

Türkistanlılar İnisiyatifi adına söz alan Burhan Kavuncu, yılbaşı öncesi yapılan operasyonlarda 143 kişinin "DEAŞ operasyonu" adı altında gözaltına alındığını, ancak bu kişilerin çoğunun suçla ilgisi olmadığını ve serbest bırakıldığını belirtti. Kavuncu, "Emniyet bu kişileri serbest bırakıyor ancak fiilen Göç İdaresi’ne teslim ediyor. Göç İdaresi de idari kararla bu insanları GGM’lere kapatıyor" diyerek sistemin işleyişini eleştirdi. Ayrıca bu kişilerin medyada fotoğrafları yayınlanarak hedef gösterildiğine dikkat çekildi.

Yapılan açıklamada, Musa Salih (Fazliddin Parpiyev) hakkındaki idari gözetim kararının derhal kaldırılarak serbest bırakılması, vatandaşlık haklarının iade edilmesi ve sınır dışı işlemlerinin durdurulması talep edildi. MAZLUMDER, Göç İdaresi’ni mahkeme kararlarına ve uluslararası hukuka uymaya çağırdı.

İade Edilenlerin İşkence Görme Riski Var

Basın metnini okuyan Av. Enda Bayram ve Türkistan İnisiyatifi Sözcüsü Burhan Kavuncu, Musa Salih’in Özbekistan’a iade edilmesi durumunda işkence ve kötü muameleyle karşılaşacağına dair kuvvetli emareler bulunduğunu belirtti.

• Musa Salih’in Özbekistan’da inanç özgürlüğü baskıları nedeniyle Türkiye’ye sığındığı hatırlatıldı.

• Daha önce sınır dışı edilen Alişer Tursunov ve diğer örneklerde olduğu gibi, iade edilen kişilerin ağır işkencelere maruz kaldığı vurgulandı.

• Uluslararası hukukun ve 6458 sayılı kanunun "geri gönderme yasağı" ilkesinin ihlal edildiği belirtildi.

Basın Açıklamasının Tamamı:

ÖZBEK ALİM MUSA SALİH SERBEST BIRAKILSIN!

2025 yılının son günlerinde, yılbaşı etkinliklerine saldırı hazırlığı yapıldığı istihbaratı gerekçe gösterilerek güvenlik güçlerince pek çok şehirde eş zamanlı operasyonlar düzenlenmiş; bir kısmı yabancı uyruklu olmak üzere çok sayıda kişi terör suçlamasıyla gözaltına alınmıştır.

Gözaltına alınan isimlerden biri olan Özbek alim Musa Salih (Fazliddin Parpiyev) hakkında, Nisan 2025’te de aynı suçlamayla bir soruşturma dosyası açılmış; yürütülen tahkikat neticesinde delil bulunamadığı ve suçlamaların asılsız olduğu tespit edilerek İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Kasım ayında takipsizlik kararı verilmiştir. Ancak bu beraat niteliğindeki karara rağmen, hakkında sınır dışı ve idari gözetim işlemleri devam ettirilen Musa Salih, Ankara Akyurt Geri Gönderme Merkezi'ne sevk edilmiştir.

Musa Salih, 2018 yılında Özbekistan'da imam olarak görev yaparken başörtüsü yasağı, sakal bırakma engeli ve çocukların camiye gitmesinin yasaklanması gibi uygulamalara karşı yetkililere çağrıda bulunmuş; bu itirazı nedeniyle görevden alınarak baskılara maruz kalmıştır. Hem can güvenliğini korumak hem de inancını özgürce yaşayabilmek adına Türkiye'ye sığınmış, uzun yıllar Özbek makamlarının taciz ve tehditlerine maruz kalmıştır. Salih, 2021 yılında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı kazanmıştır. Özbek yetkililer, eleştirileri nedeniyle kendisinden özür dilemesi ve ülkeye dönmesi için çeşitli yollarla baskı kurmakta, hatta Özbekistan'da kalan aile üyeleri üzerinden tehditlerini sürdürmektedir. Karşı karşıya bulunduğu durum böyleyken, takipsizlik kararıyla sonuçlanan 2025 yılındaki asılsız soruşturma başlar başlamaz Musa Salih'in vatandaşlığı Türkiye makamlarınca iptal edilmiştir.

Uluslararası hukuk ve 6458 sayılı Kanunla teminat altına alınan "geri gönderme yasağı", bir kişinin işkenceye, insanlık dışı muameleye veya yaşam hakkı ihlaline maruz kalacağı bir yere gönderilmesini kesin surette yasaklamaktadır. Bu ilke sadece modern hukuk normlarında değil, kadim devlet geleneğinde ve ahlak yasalarında da "sığınana dokunulmazlık" esasınca kabul gören, devletlerin saygınlığıyla doğrudan ilişkili temel bir ilkedir.

Bilindiği üzere geçtiğimiz yıl bir başka Özbek alim Alisher Tursunov, geri gönderme yasağına rağmen sınır dışı edilmiş; yaşlı ve hasta olan Tursunov’un hapishanede işkence ve kötü muameleye maruz bırakıldığı hak savunucuları tarafından dile getirilmiştir. İade edilmesi durumunda Musa Salih'in de benzer şekilde kötü muamele göreceği, uydurma suçlarla hapse atılacağı ve yaşam hakkının tehlikeye gireceği konusunda kuvvetli ve somut emareler bulunmaktadır.

Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin gelişmesi, maalesef Türkiye'deki Özbek göçmenlere yönelik hukuksuz uygulamaları da artırmaktadır. Aynı mağduriyetler Türkmen, Mısırlı ve Doğu Türkistanlı muhacirler için de geçerlidir. Devletler arası siyasi ve ekonomik çıkarlar, hukukun askıya alınmasının mazereti olamaz. Türkiye Cumhuriyeti, temel haklarından yoksun bırakıldığı için kendisine sığınmış insanları hukuka aykırı bir şekilde ateşe atamaz.

MAZLUMDER olarak;

- Musa Salih hakkında hukuka aykırı olarak uygulanan idari gözetimin derhal kaldırılarak serbest bırakılmasını talep ediyor,

- İlgili kurumları, göçmenlere yönelik hukuksuz sınır dışı uygulamalarını bir an evvel sona erdirmeye ve uluslararası yükümlülüklerine uymaya çağırıyoruz.