Kırgızistan'daki sıcak gelişmeleri analiz eden ABD'nin Kolombiya Üniversitesi'nden Prof. Dr. Alexander Cooley, ABD ve AB'nin Kırgızistan'da "kaybeden taraf" olduğunu ileri sürdü. Cooley, "Hem ABD hem de AB istikrarı koruma gerekçesiyle Bakıyev'in yozlaşmış hükümetine eleştirel yaklaşım sergilemedi" dedi.
'MOSKOVA MUTLU OLACAK'
Geçici hükümetin ABD ile ilişkilerde ani değişiklikler yapmayacağını belirten Cooley, Moskova'yla ilişkiler ısındıkça üs operasyonlarına dair pek çok sözleşme için yeniden masaya oturulmasını ise "muhtemel" olarak niteledi. Düşünce kuruluşu Moscow Carnegie Merkezi'nden Aleksi Malaşenko da Kremlin'in Bakıyev'in devrilmesinde rol oynamasa da Moskova'nın, Rusya Başbakanı Putin'le ilişkileri iyi olan yeni lider Roza Otunbayeva'yla temas kurmaktan mutlu olacağını söyledi. Malaşenko, Rusya'nın Kırgız muhalefetini tanıdığını da hatırlatıp, "Otunbayeva ve arkadaşları, geçen ay başkent Moskova'yı ziyaret etmişti" diye konuştu. Kırgızistan, Rusya'nın 1991'de feshedilen Varşova Paktı'nın ardından kurduğu Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü ile Çin ve Rusya'nın öncülüğünde kurulan Şanghay İşbirliği Örgütü'nün de üyesi.
Bakıyev güneyde 'adam topluyor'
Kırgızistan'da kanlı olaylar sonrası yönetimi ele geçiren muhalefetin lideri Otunbayeva "Demokratik seçimleri sağlayıp 6 ay sonra çekileceğiz" dedi. Yağmacılar için 'vur emri' çıktı. Cumhurbaşkanı Bakıyev ise güneyde yandaşlarını toplayıp karşı hamle hazırlığı yapıyor.
Kırgızistan'da muhalefet, 75 kişinin öldüğü olaylar sonrası iktidarı ele geçirirken, istifaya yanaşmayan Cumhurbaşkanı Bakıyev başkenti terk etti. Ülkedeki karmaşa ise bitmek bilmiyor. Binalar, dükkânlardan sonra Başkanlık Sarayı'nın yanı sıra Başbakan'ın evi de yağmalandı. Ateşler ve dumanlar yükselen başkent Bişkek'i terk ederek önce güneydeki Oş sonra da Celalabad kentine gittiği öğrenilen Bakıyev ise "İstifa etmedim, görevimin başındayım, isyancılar hesap verecek" diye açıklama yaptı. Kurmanbek Bakıyev'in bu kentte taraftarlarını toplayıp bir karşı hamle planladığı belirtiliyor. İşte tüm dünyayı yakından ilgilendiren olaylarda gelinen son nokta:
ABD ASKERİ ÜSSÜ KALACAK
Muhalefetin, Talas kentinde geçen salı günü valilik binasını işgal etmesiyle başlayan olaylar, önceki gün Narın ve başkent Bişkek'e yayıldı. Polisin gerçek mermi kullandığı ama önünü alamadığı olaylarda muhalefete göre 100, Sağlık Bakanlığı'na göre ise 75 kişi hayatını kaybetti. Bakanlık, 320 kişinin yaralandığını bildirdi. Yağmanın önü alınamazken, yeni yönetim yağmacılar için "vur emri" verdi. Dün karanlık çöktükten sonra ise Bişkek'te dükkan sahipleriyle yağmacılar arasında silahlı çatışmalar meydana geldi. Bir yağmacı açılan ateşte yaşamını yitirdi. Ölenlerin anısına 9-10 Nisan günleri ülke genelinde yas ilan edildi.
Başbakan Daniyar Üsenov hükümeti istifa etti. 4 bakandan oluşan geçici hükümetin başına ise beş yıl önce Bakıyev'in iktidara gelmesinde payı olan eski Dışişleri Bakanı Roza Otunbayeva geçti. Otunbayeva, Kurmanbek Bakıyev'in istifasını isteyerek, "Geçici hükümet iş başında ve ben de bu hükümetin başkanıyım" dedi. Bişkek'teki parlamento binasında gazetecilere açıklama yapan kadın lider, geçici hükümetin, anayasanın hazırlanıp adil devlet başkanlığı seçimleri için koşulların oluşturulacağı 6 ay boyunca görev yapacağını belirtti. "Bunu bir devrim olarak niteleyebilirsiniz" diye konuşan Otunbayeva, Oş ve Celalabad kentlerinin dışında tüm ülkenin geçici hükümetin denetiminde olduğunu, silahlı kuvvetler ve sınır muhafızlarının da yeni hükümeti desteklediğini kaydetti.
Yeni anayasa hazırlayacaklarını söyleyen muhalif lider, ülkedeki Amerikan ve Rus üslerininse aynen korunacağını vurguladı. Kırgızistan hükümeti geçen yıl, Moskova'nın 2 milyar dolarlık yardım vaadinin ardından üssü kapatacağını ABD'ye bildirmişti. Yapılan pazarlıklardan sonra Manas Üssü'nün yıllık kirası 17 milyon dolardan 60 milyon dolara çıkmıştı.
Geçici hükümetin ülkedeki yedi eyaletten Chui, Narın, Talas ve Issık-Göl'ün kontrolünü elinde tuttuğu öğrenildi. Maliye Bakanı Temir Sariyev, özelleştirilen şirketlerin tekrar devletin himayesine alındığını, olayları tetikleyen elektrik ile ısınmaya yapılan fahiş zamların iptal edildiğini duyurdu. Ülkedeki, Asya Universal Bankası, Issık Göl Bankası, Kırgızistan Kredi Bankası, Manas Bankası ve Akıl Bankası faaliyetlerinin yedi gün süreyle durdurulduğu da açıklandı.
Görgü tanıkları, uçakla önce Oş şehrine oradan da kendi 'kalesi' olarak bilinen Celalabad'a geçen Cumhurbaşkanı Bakıyev'in yüzlerce yandaşının Oş'da muhalefet taraftarlarıyla çatıştığını aktardı.
Bölgede Türkler'e ait işyerlerinin de talan edildiği öğrenildi. Başkent Bişkek'in her köşesinden de dumanlar yükseliyor.
Devrik Cumhurbaşkanı Bakıyev'in "Lale Devrimi" yle devirdiği Askar Akayev, "Bence bir iç savaş olmayacak. Güney, Bakıyev'i desteklemeyecek" dedi. Bakıyev'in olası akıbetiyle, idam edilen Rumen lider Nikolay Çavuşesku'nunki arasında benzerlik kuran Akayev, "Bakıyev kendi sonunu kendi hazırladı. Onu hiçbir ülke kabul etmeyecek" yorumunu yaptı.
Kırgısiztan'da muhalefetin isyanı, İstanbul Atatürk Havalimanı'ndan ülkelerine dönmek isteyen Kırgız vatandaşlarını da mağdur etti. THY'nin İstanbul-Bişkek uçuşları iptal edilince, yüzlerce Kırgız havalimanında mahsur kaldı.
İşte dünyanın konuştuğu kadın lider
KIRGIZİSTAN'DA geçici hükümetin başına getirilen ve tüm dünyanın son günlerde en çok konuştuğu isimlerden biri haline gelen Roza Otunbayeva, 1950'de Kırgızistan'ın Oş kentinde dünyaya geldi. Otunbayeva, 1972'de Moskova Devlet Üniversitesi Felsefe Fakültesi'nden mezun oldu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nde (SBKP) çalıştı. SSCB'nin son dönemlerinde ülkenin Malezya Büyükelçiği görevini yürüten Otunbayeva, Kırgızistan bağımsızlığını ilan ettiğinde Askar Akayev tarafından Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcılığı'na atandı. ABD, Kanada ve İngiltere'de de büyükelçilik yaptı, 2004 sonunda siyasete atıldı. Şubat 2005 seçimleri için Ata Yurt partisinden adaylığı, seçim yasasıyla ilgili bir maddeyi ihlal ettiği gerekçesiyle reddedildi.
2007'DE PARLAMENTOYA GİRDİ
Mart 2005'te patlak veren Lale Devrimi'nde Askar Akayev'e karşı muhalefet saflarında yer aldı. Hükümet değişikliği sonrası devlet başkanı seçilen Kurmanbek Bakıyev'in kabinesinde birkaç ay dışişleri bakanvekili olarak görev yaptı. Ancak parlamentodan dışişleri bakanı olması için destek çıkmadı. Otunbayeva, Aralık 2007 seçimlerinde Sosyal Demokrat Parti (SDP) listesinden parlamentoya girdi. Ekim 2009'dan bu yana SDP'nin parlamento grubunun başkanlığını yürütüyordu. Bakıyev'in devrildiği ama istifa etmediği süreçte kurulan geçici hükümetin liderliğine getirildi. Evli olan Otunbayeva, iki çocuk annesi...
Kırgızistan'da 'Lale' Gürcistan'da 'Gül'
RUSYA'NIN arka bahçesi olarak bilinen ve zengin enerji kaynaklarına ev sahipliği yapan bölge, son 10 yılda halk hareketlerinin tetiklediği hükümet değişikliklerine sahne oldu. Gürcistan, Ukrayna ile Kırgızistan'da yaşanan bu devrimler, arkasında ABD'li milyarder George Soros'un parmağı olduğu iddialarıyla da sürekli gündeme geliyor.
Gürcistan'da, Kasım 2003'te Eduard Şevardnadze 'Gül Devrimi' olarak anılan ve tartışmalı parlamento seçimlerini izleyen kitelesel protestolarla devrildi. Batı yanlısı Mihail Saakaşvili 4 Ocak 2004'te yapılan başkanlık seçimlerinden sonra iktidar oldu. Ancak Güney Osetya'yı Gürcistan topraklarına katma çabaları, 2008'de Rusya ile savaşa yol açtı. Gürcistan ağır bir yenilgiye uğradı.
Ukrayna'da Kasım 2004'teki devlet başkanlığı seçimlerinde Batı yanlısı Victor Yuşçenko'nun hile iddiaları, taraftarlarını sokağa döktü. Seçim kampanyası renginden dolayı 'Turuncu Devrim' adı verilen süreç, 10 Ocak 2005'te Merkez Seçim Komisyonu'nun Yuşçenko'yu galip ilan etmesiyle sonuçlandı. Ancak Yanukoviç Şubat 2010'da Devlet Başkanı seçilip rövanşı aldı.
Kırgızistan'da Mart 2005'te Devlet Başkanı Askar Akayev, 'Lale Devrimi'nde devrildi ve Rusya'ya gitti.
(SABAH)
Kırgızistan'da geçici hükümetin başkanı olan muhalefet lideri Roza Otunbayeva, Rusya'yı "kilit öneme sahip stratejik ortak" olarak gördüklerini, bu ülkeden mali ve stratejik destek istediklerini bildirdi.
Otunbayeva, Reuters ajansına yaptığı açıklamada, "Rusya ile ebedi bir dostluğumuz var. Rusya bizim kilit öneme sahip ortağımız" dedi.
Kendilerine yardım açısından Rusya'ya güvendiklerini kaydeden Otunbayeva, "Hem mali, hem de stratejik desteğe ihtiyacımız var. Rus hükümetinden halihazırda yardım istedik" dedi.
"ABD ÜSSÜNÜ KAPATIN"
Üst düzey bir Rus yetkili, Kırgızistan Devlet Başkanı Kurmanbek Bakiyev'in bu ülkedeki ABD üssünü kapatma sözünü yerine getirmediğini ve Moskova yönetiminin yeni Kırgız liderlerinden bunu yapmalarını isteyeceğini söyledi.
Adının açıklanmasını istemeyen Rus yetkili, Prag'da gazetecilere yaptığı açıklamada, Kırgızistan'da tek bir üssün olması gerektiğini, bunun da Rus üssü olacağını belirterek, "Bakiyev, Amerikan üssünün kaldırılmasına ilişkin sözünü yerine getirmedi" diye konuştu. (Reuters)
