Ramona Wadi’nin Middle East Monitor’de yayınlanan yazısı, Haksöz Haber tarafından tercüme edilmiştir.

ABD Dışişleri Bakanlığı ve BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi dün, ABD'nin insani yardım katkılarını özetleyen bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu katkı, önceki yıllara göre önemli ölçüde azaltılarak sadece 2 milyar dolara indirildi.

Retoriklerin arasında, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın basın açıklaması “yeni paradigmayı” şöyle özetliyor: “OCHA tarafından, belirli operasyon ülkelerinde BM insani yardımının sunulmasını düzenleyecek ve Amerikan çıkarları ve öncelikleri ile uyumu sağlayacak kapsamlı ülke düzeyinde politika anlaşmalarına göre yönetilecek” fon araçları.

Basın açıklamasında, BM'nin sözünü tutamadığı belirtiliyor ve BM organlarının “küresel barış ve güvenliği koruma” şeklindeki asıl görevlerini terk ettikleri, “Amerikan çıkarlarını ve değerlerini baltalayan radikal sosyal ideolojileri sıklıkla benimsedikleri ve barışı, egemenliği ve ortak refahı zedeledikleri” suçlaması yöneltiliyor. Basın açıklamasında kasıtlı olarak atlanan nokta ise, BM'yi kim yönetiyor? Hangi ülkeler, savaş suçlarını ve insanlığa karşı suçları insan haklarının gereklilikleri haline getirmek için insan haklarının yozlaşmasını kolaylaştırdı? BM şu anda, ABD'nin dış politikasıyla tamamen uyumlu olarak bunu temsil ediyor.

İnsani yardım müdahalesi, insani yardım idealini utandırıyor. BM İnsani İşler Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, ABD'nin insani yardım katkısını kesintiye uğrattığını kabul eden bir açıklamada, “Küresel çapta büyük bir gerginliğin yaşandığı bir dönemde, ABD her şeyini kaybetmiş insanlara umut vererek insani yardım süper gücü olduğunu gösteriyor” dedi.

ABD ne zaman insani yardım konusunda bir süper güç olduğunu göstermiştir? Tüm insani yardım çabaları yabancı müdahalelerle bağlantılı olmuştur – USAID bunun en iyi örneğidir. Fletcher, ABD'nin sağladığı finansman ve silahların ABD'yi İsrail'in Gazze'deki soykırımına tamamen suç ortağı yaptığını bilirken nasıl böyle bir açıklama yapabilir? ABD, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail'e 21,7 milyar dolarlık askeri yardımda bulunmuştur. BM yetkilileri, 2 milyar dolarlık insani yardımı “her şeyini kaybetmiş insanlara umut” olarak abartan açıklamalarını geri çekecek kadar nezaket gösterebilir mi? İnsanların her şeyini kaybetmesine neden olan ülke hangisi? Tabii ki 2 milyar dolarlık bağışçı ülke.

Ama elbette, insani yardım paradigması böyle işliyor ya da işlemiyor da diyebiliriz. İnsani yardım açısından, bu paradigma bir başarısızlıktır. İnsanlar umutla beslenmez; insanlar güvenliğe, gıda, su, hijyen ve eğitime erişime ihtiyaç duyar. BM, en azından her türlü uluslararası hukuk ihlalini, savaş suçlarını ve soykırımı desteklediği sürece, umudu somut bir insan hakkı olarak satmayı bırakmalıdır. İnsani yardım alanlar umut değil, haysiyet ister. Haysiyet, demokrasi adına yabancı ülkelere müdahale etmekte uzmanlaşmış bir süper gücün 2 milyar dolarlık bağışında bulunmaz.

2 milyar dolar karşılığında, ABD'nin insani yardım yetkililerini kendilerine yalakalık yapmaya ve övgüler yağdırmaya zorlaması, kulağa ne kadar saçma geliyorsa o kadar saçmadır. En talihsiz gerçek ise, BM'nin insanlığa karşı suç işleyerek kâr elde eden ülkeler tarafından finanse edilmesidir. Bu nedenle, Fletcher ve insani yardım bağışçılarını öven diğer birçok BM yetkilisi için ABD'nin bağışını övmek bir çıkar çatışması oluşturmuyor. Ancak “insani yardım süper gücü” terimini kullanmak, sınırsız hayal gücünün bile sınırlarını aşıyor.

* Ramona Wadi; bağımsız araştırmacı, serbest gazeteci, kitap eleştirmeni ve blog yazarıdır. Yazıları Filistin, Şili ve Latin Amerika ile ilgili çeşitli konuları kapsamaktadır.