The Telegraph’ın haberine göre, İngiliz özel kuvvetleri mensupları Afganistan’da işlendiği iddia edilen suçlar nedeniyle hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
İngiltere Savunma Bakanlığı’nın 2026’nın başında, Afganistan’da görev yapan bazı askerlerin “ciddi suçlar” işlemiş olabileceğine işaret eden belgeler tespit ettiği bildirildi.
Soruşturma kapsamında yaklaşık 150 özel kuvvetler mensubuna, ifadelerinin alınabileceği veya soruşturmaya delil sunmalarının istenebileceği konusunda bildirim yapıldı.
Soruşturma, 2010-2013 yılları arasında yaşandığı öne sürülen olayları kapsıyor. İddialara göre bu dönemde aralarında çocuklar ve gözaltındaki kişilerin de bulunduğu en az 80 silahsız Afgan öldürüldü.
The Telegraph’ın aktardığına göre, bağımsız soruşturmayı yürüten hakimin hukuk danışmanı Jonathan Glasson KC, yeni suçlamaları pazartesi günü Londra’daki mahkemeye sunduğu yazılı beyanla açıkladı.
Bu açıklama, İngiliz Özel Hava Servisi (SAS) gibi birliklerde görev yapan personelin Afganistan’da yasa dışı faaliyetlerde bulunduğu iddiaları nedeniyle yargılanabileceğine ilişkin ilk resmî doğrulama niteliği taşıyor.
Glasson, açıklamasında 2026’nın başında soruşturma kapsamında yürütülen çalışmalar sonucunda Savunma Bakanlığı’nın, operasyonlarda görev yapan bazı askerlerin 2006 tarihli Silahlı Kuvvetler Yasası kapsamında ciddi suçlar işlemiş olabileceğine işaret eden materyaller tespit ettiğini belirtti.
“Sorumlular hesap vermeli”
Askeri analist Tahir Yarghal, silahlı kuvvetlere yönelik kamu güveninin güçlendirilmesi için başka ülkelerde savaş suçu işlemiş olabilecek askerler hakkında soruşturma yürütülmesinin zorunlu olduğunu söyledi.
Yarghal, söz konusu vakaların ilgili mahkemelere taşınması ve sorumluların eylemlerinden hesap vermesinin sağlanması gerektiğini ifade etti.
İngiltere, Ekim 2001’den 2014’ün sonuna kadar Afganistan’da askeri varlık bulundurdu. İngiliz birliklerinin büyük bölümü 2006’dan itibaren Helmand vilayetinde, özellikle Sangin bölgesinde konuşlandırılırken, Kandahar da İngiliz askeri faaliyetlerinin önemli merkezlerinden biri oldu.
İngiliz özel kuvvetleriyle ilgili suçlamaların araştırılması amacıyla bağımsız bir soruşturma Aralık 2022’de kuruldu ve Mart 2023’te resmen çalışmalarına başladı.
Afganistan’da İngiliz ve ABD güçlerine yönelik suçlamalar
Helmand sakini Sediqullah, ailesinin evine gece baskın düzenlendiğini ve yakınlarının öldürüldüğünü öne sürdü.
Sediqullah, olayın İngiliz veya ABD güçleri tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini belirterek, sabah olay yerine geldiklerinde bir kişinin başının ve elinin olmadığını, başka bir kişinin ise parçalanmış halde bulunduğunu söyledi.
Uruzgan sakini Abdul Malik ise sorumluların neden bu eylemleri gerçekleştirdiklerinin sorgulanması gerektiğini belirterek, “Bu nasıl bir insan hakları anlayışıdır? Mahkemeye çıkarılmalı ve neden bu kadar zulüm yaptıkları sorulmalı” dedi.
Öte yandan İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), daha önce ABD ve 2001-2021 yılları arasında Afganistan’daki savaşa dahil olan diğer ülkeleri, güçleri tarafından işlendiği iddia edilen savaş suçlarını soruşturmaya ve mağdurlara tazminat sağlamaya çağırmıştı.
Örgüt, hükümetlerin hareketsizliği ve aradan geçen zamanın mağdurların adalet ve tazminat hakkını ortadan kaldırmaması gerektiğini vurgulamıştı.
