Körfez’de kırılgan ateşkes küçük çaplı çatışmalarla sarsılırken, ABD ile İran arasında yeniden müzakere trafiği başlayabileceği iddia edildi.

Amerikan gazetesi The Wall Street Journal’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Washington ile Tahran arasındaki görüşmeler en erken gelecek hafta başında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yeniden başlayabilir.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın kendilerine sunulan anlaşma metnine ilişkin “yakında yanıt vereceğini” umduğunu söyledi. Trump, İran’ın anlaşmayı reddetmesi halinde ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda yeni adımlar atabileceği mesajını verdi.

Trump, daha önce başlatıp sonra durdurduğu “Özgürlük Projesi”ne dönülüp dönülmeyeceği sorusuna ise, “Sanmıyorum. Elimizde başka seçenekler var. Pakistan tarafından bunu yapmamamız istendi” yanıtını verdi.

CENTCOM: 61 gemi engellendi, tankerler vuruldu

ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürdüğünü açıkladı.

CENTCOM’un açıklamasına göre ABD güçleri şimdiye kadar İran limanlarına giriş veya çıkış yapmaya çalışan toplam 57 ticari gemiyi durdurup farklı rotalara yönlendirdi, 4 gemiyi ise “devre dışı bıraktı.”

Ayrıca Umman Körfezi’nde İran limanına ilerleyen iki tankerin, USS George Bush uçak gemisinden havalanan F-18 savaş uçakları tarafından vurulduğu belirtildi. İran bayraklı “Hasna” adlı petrol tankerinin dümen bölümünün de makineli top ateşiyle tahrip edildiği açıklandı.

Fox News’e konuşan bir muhabir de ABD ordusunun İran ablukasını kırmaya çalışan bazı boş tankerleri hedef aldığını öne sürdü.

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı ise Hürmüz Boğazı çevresinde İran güçleri ile ABD gemileri arasında aralıklarla çatışmalar yaşandığını duyurdu. Buna karşılık Tasnim Haber Ajansı, bölgedeki durumun “şimdilik sakin” olduğunu ancak ABD güçlerinin yeniden körfeze girmeye çalışması halinde çatışma çıkabileceğini yazdı.

İran: “ABD düşüncesizce askeri macera seçiyor”

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, artan gerilim üzerine yaptığı açıklamada ABD’yi suçladı:

“Diplomatik bir çözüm masada olduğu her seferde ABD düşüncesizce bir askeri macerayı seçiyor. İranlılar asla baskıya boyun eğmez.”

İran Dışişleri Bakanlığı, İran tankerlerine yönelik saldırıları “ateşkes ihlali” olarak nitelendirdi. Arakçi ayrıca İran’ın füze envanterinin ve fırlatma kapasitesinin artırıldığını söyledi.

Reuters’ın aktardığına göre United Arab Emirates de İran’dan atıldığı belirtilen 3 balistik füze ve 3 İHA ile hedef alındı. Saldırıda 3 kişinin yaralandığı bildirildi.

İran ayrıca Barbados bandıralı “Ocean Koi” adlı petrol tankerine el koyduğunu açıkladı. İran medyası, geminin “İran petrol ihracatını aksatma girişiminde bulunduğunu” öne sürdü.

Rubio: “Umarım ciddi müzakere sürecine gireriz”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran’dan henüz resmi yanıt almadıklarını belirterek, “Umarım bu bizi ciddi bir müzakere sürecine sokar” dedi.

Rubio ayrıca 7 Mayıs’taki çatışmaların “Destansı Öfke Operasyonu”ndan ayrı olduğunu savunarak, “Eğer ABD’ye ateş açılmışsa cevap veririz” ifadelerini kullandı.

BBC Farsça’ya göre Washington ile Tahran arasında 14 maddelik bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yakın olunduğu değerlendiriliyor. Haberlere göre anlaşma çerçevesinde İran’ın:

• Nükleer faaliyetlerinin önemli bölümünü 20 yıl askıya alması,

• Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesi,

• Kapsamlı uluslararası denetimleri kabul etmesi,

• Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasını garanti etmesi

bekleniyor.

Karşılığında ise ABD’nin yaptırımları kademeli kaldırması ve dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakması gündemde.

Ancak İran parlamentosunun Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu sözcüsü öneriyi “Amerikan istek listesi” diye niteledi ve “Amerikalılar kaybettikleri bir savaşta hiçbir şey kazanamayacak” açıklamasını yaptı.

“Tek savaş, iki zafer ilanı”

BBC News Türkçe için yazan Amir Azimi ise çatışmayı “tek savaş, iki zafer ilanı” olarak değerlendirdi.

Analizde, Washington’un askeri hedeflerine ulaştığını savunduğu; Tahran’ın ise rejimin ayakta kalmasını ve Hürmüz üzerindeki baskı gücünü “zafer” olarak sunduğu belirtildi.

İran tarafı, ABD’nin “Destansı Öfke Operasyonu”nu kesin sonuç alamadığı için durdurduğunu, Hürmüz’de başlatılan “Özgürlük Projesi”nin de Körfez ülkelerini savaşa çekme riski nedeniyle askıya alındığını savunuyor.

BBC analizine göre Tahran artık Hürmüz Boğazı’nı sadece enerji hattı değil, küresel ekonomi üzerinde baskı kurabileceği stratejik bir müzakere aracı olarak görüyor.

Savaşın çevre faturası: Körfez’de petrol sızıntısı

Çatışmaların etkisi bu kez çevrede hissedildi.

Reuters tarafından yayımlanan uydu analizlerine göre İran’ın ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası çevresinde 6-8 Mayıs tarihleri arasında büyük petrol sızıntıları tespit edildi.

Avrupa Birliği’nin Copernicus Sentinel uydularının verilerine göre Körfez sularına yayılan petrol tabakası 52 kilometrekareden fazla alanı kapladı.

Petrol sızıntılarını takip eden Conflict and Environment Observatory (CEOBS) ile Orbital EOS, kirliliğin kaynağının henüz netleşmediğini ancak sızıntının güneye doğru yayıldığını açıkladı.

CEOBS, savaş ortamı nedeniyle çevresel zararın etkili biçimde kontrol altına alınmasının “pek olası görünmediğini” belirtti.