Sudan'da orduya karşı savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) lideri "Hamedti" lakaplı Muhammed Hamdan Dagalo, ülkenin batısındaki Darfur bölgesi ile orta kesimindeki Kordofan bölgesinin kontrolünü elinde bulunduran paralel hükümet bünyesinde bir "Güvenlik ve Savunma Konseyi" kurulmasını kararlaştırdı. Hamedti, bu yeni konseyin, Sudan resmi ordusuna rakip olacak ve kendisine sadık silahlı hareketler ile milislerden oluşacak "yeni bir ulusal ordu" kurulması için gerekli stratejik planları onaylayacağını ilan etti.

"Yeni Savaş Doktriniyle" Paralel Ordu Kuruluyor

Paralel yapı olarak ilan edilen "Barış Hükümeti"nin Başkanlık Konseyi Başkanlığı koltuğunda oturan Hamedti, pazar günü yayınladığı resmi kararnamede; kendisinin liderlik edeceği 14 üyeli Güvenlik ve Savunma Konseyi'nin, yeni bir askeri doktrine sahip "yeni bir ulusal ordunun" kurulması için genel planı onaylayacağını belirtti. Kurulacak bu paralel ordunun çekirdeğini (nüvesini) Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK), SPLM-N (Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey) Abdulaziz el-Hilu kanadı ve paralel hükümetin kurulmasına zemin hazırlayan "Sudan Kurucu Sözleşmesi"ne imza atan diğer silahlı gruplar oluşturacak.

Kararnamede ayrıca, yeni kurulan Güvenlik ve Savunma Konseyi'nin yetki alanları şu şekilde sıralandı:

• Ulusal güvenlik ve savunmaya yönelik stratejik plan ve politikaların hazırlanması,

• Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması, terörizm, sınır aşan organize suçlar ve yasadışı göçle mücadele politikalarının genel planının yapılması,

• Paralel bir polis teşkilatı, güvenlik ve istihbarat servisinin kurulmasına yönelik genel planların onaylanması,

• Ulusal güvenlik, savunma ve sivillerin korunması konularında devletin tüm (paralel) organları için bağlayıcı kararlar alınması.

Nairobi'de Atılan İmzalar Nyala’da Hükümete Dönüştü

Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ile ittifak kuran ve kısaca "Tesis" (Kuruluş) olarak bilinen "Sudan Kurucu İttifakı" çatısı altındaki siyasi gruplar ve silahlı hareketler, HDK kontrolündeki bölgelerde bir "hükümet" kurmak amacıyla 22 Şubat 2025'te Kenya'nın başkenti Nairobi'de siyasi bir sözleşme imzalamıştı.

Bu hamlenin devamı olarak ittifak, 26 Temmuz 2026'da Güney Darfur eyaletinin başkenti Nyala şehrinden yaptığı ilanla paralel hükümetin kurulduğunu duyurdu. 15 üyeli bir Başkanlık Konseyi'nden oluşan bu illegal hükümetin başkanlığına HDK lideri Muhammed Hamdan Dagalo (Hamedti) getirilirken, yardımcılığına SPLM-N lideri Abdulaziz el-Hilu, Başbakanlığa ise Egemenlik Konseyi'nin eski sivil üyesi Muhammed Hasan el-Taaişi atandı.

Uluslararası Toplumun "Tanıma" Duvarı ve Bölünme Tehlikesi

15 Nisan 2023'ten bu yana Sudan ordusuyla kanlı bir iç savaş yürüten HDK milisleri ve müttefikleri, başkent Hartum'dan ülkeyi yöneten resmi merkezi hükümetin kurumlarına karşı paralel devlet kurumları inşa etmeye çalışıyor.

Ancak Hamedti’nin bu paralel kurumları, uluslararası meşruiyet ve tanınma kriziyle karşı karşıya. Kenya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Çad ve Libya'nın doğusundaki hükümet gibi bazı aktörlerle yakın ilişkileri bulunsa da küresel kararlar bu yapıyı reddediyor. Afrika Birliği, 12 Mart 2025'te yayınladığı resmi bildiride, Sudan'ın veya kurumlarının bölünmesini amaçlayan hiçbir paralel yapıyı tanımayacağını ilan ederek tüm üye ülkelere ve uluslararası topluma çağrıda bulunmuştu. Aynı dönemde Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de (BMGK) benzer kararlar alarak paralel hükümeti tanımayacaklarını sert bir dille deklare etmişti.