Hamas Yetkilisi Fokus+'a Konuştu: Gazze'den Çekilme Olmadan Silahların Teslimi Tartışılamaz

Ali Zalat / Fokus+

İslami Direniş Hareketi (Hamas), Gazze Şeridi'ndeki Hareketin silahlarının geleceğiyle ilgili herhangi bir görüşmeyi, öncelikle İsrail ordusunun çekilmesi, kuşatmanın tamamen kaldırılması ve insani yardımın girişi olmak üzere, ateşkes anlaşmasının ilk aşamasının tam olarak uygulanmasına bağladı. 

Bu tutum, tarafların bir sonraki aşamanın öncelikleri konusunda keskin görüş ayrılıkları yaşadığı, bugün Mısır’ın başkenti Kahire’de sona eren yeni müzakere turu sırasında dile getirildi.

Hamas'ın Gazze'deki lideri Halil el-Hayya başkanlığındaki heyetinin yaptığı görüşmelerde Hareketin pozisyonu netti. 

Öte yandan Hamas, üzerinde anlaşmaya varılan yükümlülüklerin yerine getirilmesinden önce silah konusunun açılmasını, anlaşmanın sırasının ihlali ve işgale askeri olarak dayatamadığı siyasi kazanımlar sağlama noktasında bir seçenek olarak görüyor.

Silah meselesi yeniden gündemde!

Bu yeni görüşme turu, İsrail'in devam eden ihlalleri ve insani yardım hükümlerinin yavaş uygulanması nedeniyle ateşkes anlaşmasının giderek daha fazla aksamaya uğradığı bir dönemde gerçekleşiyor. Hamas heyeti ile Orta Doğu Barış Süreci Yürütücü Direktörü Nikolay Mladenov arasındaki görüşmede direnişin silahları konusu gündemin en üst sıralarında yer aldı. 

Ayrıca Mladenov, daha önce taraflara sunduğu ve Gazze Şeridi'ndeki Filistinli grupların kademeli olarak silahsızlandırılmasını öngören, ancak İsrail'in Gazze Şeridi sınırlarından tamamen çekilmesine dair gerçek bir garanti vermeyen bir planı yineledi. Plan ayrıca, tünel ağının sekiz ayı geçmeyecek bir süre içinde yok edilmesini de öngörüyor.

Görüşmelerde ele alınanlara göre, plan Gazze Şeridi'nin yeniden inşasını ve İsrail'in aşamalı olarak çekilmesini içeren kapsamlı bir süreçle bağlantılı. Bu, Mladenov'un daha önce Güvenlik Konseyi'ne verdiği brifingde açıkladığı ve Gazze Şeridi için savaş sonrası dönemde tek yol olarak gördüğü, çeşitli baskı taktiklerinin kullanılmasını gerektiren çerçevedir. Buna karşılık Hamas, Kahire görüşmelerinde, anlaşmanın ilk aşamasının tamamlanmasından önce "silahsızlanma"dan bahseden herhangi bir formülü kesin olarak reddettiğini içeren bir belge sundu. Hareket, kendi bakış açısına göre farklı siyasi ve güvenlik sonuçları nedeniyle "silahların teslimi" ifadesini tercih ederek, bu terime ilişkin çekincelerini dile getirdi. Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın sponsorluğunda imzalanan anlaşmada yer alan formüldür.

Hareket kaynaklarına göre “silahların teslim edilmesi” önerisi, silahlardan tamamen vazgeçmek anlamına gelmiyor. Teorik olarak, silahların tarafsız bir kuruma emanet edilmesi ve Gazze’nin yeni bir İsrail saldırısına maruz kalması durumunda geri alınmasını sağlayacak açık güvenceler verilmesini içeriyor. Hamas, bu yaklaşımın gelecekte bu dosyanın tartışılması için kabul edilebilir asgari düzey olduğunu, mevcut aşamada bunun mümkün olmadığını belirtiyor.

Hamas, önerilen planın, İsrail'in geri çekilmesinin uygulanmadığı, kuşatmanın kaldırılmadığı ve insani yardımların uygulanmadığı sahadaki gerçekliği göz ardı ettiğine inanıyor. Bu nedenle silah dosyasında büyük tavizler istenmesi gerçekçi değil.

Kassam Tugayları'ndan uyarı

Geçtiğimiz hafta, Hamas'ın askeri kanadı Kassam Tugayları, silahsızlanma önerisini reddettiğini ve bu konunun "bu kadar açık bir şekilde" gündeme getirilmesini İsrail'in savaşı uzatma girişimi olarak değerlendirdiğini açıkladı.

Kassam sözcüsü Ebu Ubeyde, İsrail'in "tanklar ve imha ile" başaramadığını siyaset veya müzakereler yoluyla da başaramayacağını söyledi. İsrail'in "kardeş arabulucular" aracılığıyla dayatmaya çalıştığı şeylere karşı uyarıda bulunan Ebu Ubeyde, arabulucuları, ateşkes anlaşmasının ilk aşamasını tamamlamadan önce sonraki aşamalarla ilgili herhangi bir görüşmeye geçilmemesi için İsrail'e baskı yapmaya çağırdı.

Ebu Ubeyde'nin açıklaması, önde gelen bir Hamas kaynağının Fokus +'a özel yaptığı açıklama ile de örtüşüyor. 

Kaynak, uluslararası temsilci Mladenov’un planına hareket içinde geniş çaplı bir karşı çıkış olduğunu, planın dosyaları birbirine bağlaması ve İsrail’in birinci aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmemesini görmezden gelmesi nedeniyle İsrail yanlısı bir yaklaşım olarak değerlendirildiğini belirtti.

Yanıltıcı rakamlar

Yardım konusunda Mladenov, geçtiğimiz Perşembe günü X platformu aracılığıyla, ekibinin, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'nin ve Barış Konseyi'nin çabaları sayesinde aynı gün Gazze Şeridi'ne 602 yardım kamyonunun girdiğini iddia etti. Bu, Gazze Şeridi Hükümet Medya Ofisi tarafından yalanlandı. Ofis Cuma günü yaptığı açıklamada, gerçek sayının 79'u yardım kamyonu olmak üzere 207 kamyonu geçmediğini doğruladı.

Ofis'ten yapılan açıklamada, "gerçekleri tahrif etmek, felaketin boyutunu gizleyemez ve hiçbir tarafı yasal ve insani sorumluluklarından kurtaramaz" vurgusu yapıldı.

Gazze Ticaret ve Sanayi Odası ise geçtiğimiz Perşembe günü yaptığı açıklamada, 1-9 Nisan tarihleri arasındaki elde edilen verilerin, Gazze Şeridi'ne giren toplam kamyon sayısının bin 20'ye ulaştığını ve günlük ortalamanın yaklaşık 113 kamyon olduğunu gösterdiğini belirtti. Bu rakam, ateşkes protokolü kapsamında kabul edilen insani değerlendirmelere göre günlük yaklaşık 600 kamyon olarak tahmin edilen asgari gerekliliğin yalnızca yaklaşık yüzde 19'unu temsil ediyor.

Oda, Mladenov’un açıkladığı rakamlarla sahadaki veriler arasındaki büyük farkın bir değerlendirme farklılığı olarak görülemeyeceğini, aksine akışın gerçek durumunu yansıtmayan bir tablo ortaya koyduğunu ve koşulların iyileştiğine dair yanıltıcı bir izlenim oluşturduğunu ifade etti. Oysa Gazze Şeridi hâlâ ciddi ve devam eden bir ekonomik ve insani krizle karşı karşıya bulunuyor.