Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığı, öğretmenlere ise “Başını aç ya da istifa et” denildiği iddialarının ardından Bakü Eğitim İdaresi, 9 Ekim’de okullarda kıyafet denetimlerinin başlayacağını duyurdu. Hem öğrencilerin hem öğretmenlerin kıyafetlerinin kontrol edileceği açıklanırken, devlet televizyonu AzTV’nin başörtülü ve başı açık öğrencileri karşılaştıran yayını da tepkilere yol açtı.
Azerbaycan’da 21 Eylül’de öğrenciler, 6 Ekim’de ise öğretmenler için kabul edilen yeni kıyafet düzenlemeleri, başörtüsü tartışmasını ülke gündeminin ilk sıralarına taşıdı. Bakü ve Sumgayıt’ta başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığı, bazı öğretmenlerin ise başörtülerini çıkarmaya zorlandığı yönündeki haberlerin ardından yetkililer, kıyafet kurallarının uygulanmasını denetlemek üzere yeni bir adım attı.
Bakü Eğitim İdaresi 9 Ekim’de yaptığı resmi açıklamada, devlet okullarında kıyafet denetimlerinin başlatılacağını bildirdi. Denetimlerde öğrencilerin okul üniforması kurallarına, öğretmenlerin ise mesleklerine ve çalışma ortamına uygun kıyafet şartlarına uyup uymadıkları incelenecek.
İdare, kıyafet kurallarının uygulanmasından okul yönetimlerinin sorumlu olduğunu, anlaşmazlıkların okulların Pedagoji Kurullarında çözüleceğini belirtti. Açıklamada düzenlemenin amacı, disiplinli, düzenli ve eşit bir eğitim ortamı oluşturmak olarak gösterildi.
Öğretmenlere “Başını aç ya da istifa et” iddiası
6 Ekim’de Başbakan Ali Asadov’un imzasıyla kabul edilen düzenleme, öğretmenlerin kıyafetlerinin sade, düzenli, mesleki çalışma ortamına uygun ve laik eğitim ilkesiyle uyumlu olmasını öngörüyor.
Kadın öğretmenler için ceket, pantolon, etek, elbise ve klasik bluz gibi kıyafetler tanımlanırken, belirlenen giyim tarzının dışına çıkan unsurlara izin verilmeyeceği belirtiliyor. Ancak karar metninde başörtüsü açıkça yasaklanan bir kıyafet olarak sayılmıyor.
Buna karşılık Azerbaycan merkezli Toplum TV’ye dayandırılan haberlerde, Bakü ve Sumgayıt başta olmak üzere bazı okullarda başörtülü öğretmenlerden başlarını açmalarının ya da istifa etmelerinin istendiği öne sürüldü.
Sosyal medyada yayılan görüntülerde, öğretmenleriyle vedalaşan öğrencilerin birbirlerine sarılarak ağladıkları görüldü. Görüntüler, uygulamanın yalnızca öğretmenleri değil öğrencileri de etkilediği yönündeki tepkileri artırdı. Ancak öğretmenlerin işten çıkarılmasına ilişkin iddialar hakkında resmi bir doğrulama bulunmuyor.
Bakü’de öğrenciler başörtülü arkadaşları için dersleri boykot etti
10 Ekim’de El Cezire’nin yayımladığı habere göre, başörtüsü kısıtlamalarına karşı protestolar okulların içine de yayıldı.
Bakü’deki 69 numaralı okulda öğrenciler, başörtülü arkadaşlarının derslere alınmamasını protesto ederek sınıflara girmeyi reddetti. Öğrenciler, arkadaşlarının yeniden okula kabul edilmesini istedi.
Azerbaycanlı gazeteci Tural Sadıklı da farklı okullarda yaşanan protestoların görüntülerini paylaştı. Başörtülü kız öğrencilerin okul kapılarından çevrilmesi, ağlayan öğrenciler ve öğretmenlerin görüntüleri sosyal medyada geniş yankı buldu.
Devlet televizyonundan tartışmalı yayın: “Hangi okulda okumak isterdiniz?”
Başörtüsü tartışmaları sürerken Azerbaycan devlet televizyonu AzTV’nin 9 Ekim’de yayımladığı video da tepki çekti.
Başı açık ve başörtülü öğrencilerin görüntülerinin karşılaştırıldığı paylaşımda, “Hangi okulda okumak isterdiniz? Seçim sizindir” sorusu yöneltildi.
AzTV ayrıca “Okulda kıyafet kurallarına uyalım” başlıklı bir video yayımlayarak öğrencileri yeni düzenlemeye uymaya çağırdı.
Kararlarda başörtüsü açıkça yasaklanmıyor
Tartışmanın önemli bir boyutunu, kabul edilen düzenlemeler ile okullardaki uygulamalar arasındaki fark oluşturuyor.
21 Eylül tarihli 309 sayılı Bakanlar Kurulu kararı, okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve laik eğitim ilkesiyle bağdaşmayan kıyafet unsurlarını yasaklıyor. 6 Ekim tarihli karar ise öğretmenler için benzer bir çerçeve çiziyor.
Ancak iki düzenlemede de başörtüsü doğrudan yasaklanmış değil. Buna rağmen okul yönetimlerinin kuralları başörtüsü yasağı olarak uyguladığına ilişkin şikâyetler artıyor.
Aliyev’e müdahale çağrısı, İstanbul’da protesto
Karabağ Savaşı’nda kolunu kaybeden bir gazi, kızının başörtüsü nedeniyle eğitimden mahrum bırakıldığını belirterek Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e seslendi.
Azerbaycanlı sanatçı Roza İbadova Kocamaz da kız çocuklarının eğitim hakkının korunması gerektiğini vurgulayarak Aliyev’den sorunun çözülmesini istedi.
Tartışma Türkiye’ye de taşındı. İstanbul’daki Azerbaycan Başkonsolosluğu önünde toplanan göstericiler, başörtülü öğrencilerin okullara alınmamasını protesto etti.
Öte yandan düzenlemeyi savunanlar, laik eğitimin korunması ve okullarda ortak kıyafet kurallarının uygulanması gerektiğini ileri sürüyor. Eleştirenler ise başörtüsü nedeniyle öğrencilerin eğitimden, öğretmenlerin çalışma hayatından dışlanmasının din ve vicdan özgürlüğünü ihlal ettiğini savunuyor.
Bakü Eğitim İdaresi’nin 9 Ekim açıklamasında başörtülü öğrencilerin okullara alınmaması yönündeki şikâyetlere doğrudan yanıt verilmedi. Kıyafet kurallarına uymayan öğrencilerin eğitim hakkının nasıl korunacağı da açıklanmadı.
Kaynak:Serbestiyet
