HAKSÖZ HABER

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Irak vatandaşı İbrahim Muhammed Ali’nin başvurusu üzerine, Türkiye’deki Geri Gönderme Merkezleri’ndeki idari gözetim koşulları ve hukuki denetim mekanizmalarına ilişkin çok önemli bir karara imza attı.

İbrahim Muhammed Ali isim benzerliği kurbanı olmuş

Başvuruya konu olan olayda, çok sayıda insanı mağdur eden güvenlik kodlarının absürt bir örneği daha yaşanmış ve başvurucu, bir isim benzerliğinden ötürü ‘güvenlik kodu’ konduğundan Mardin’de yakalanarak Şanlıurfa GGM’ye sevk edilmiş. Hakkındaki yanlışlık kısa sürede anlaşılmasına rağmen, idari gözetim ve sınır dışı kararları devam ettirilmiş. Başvurucu, merkezin aşırı kalabalık olduğunu, hijyen koşullarının yetersizliğini ve yerlerde yatmak zorunda kaldıklarını belirterek Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuş.

AYM: "Şikâyet Edecek Bir Makam Bile Yok"

Yüksek Mahkeme yaptığı incelemede, GGM’lerdeki fiziksel koşulların insan onuruna aykırı olabileceğine dair iddiaların incelenebileceği etkili bir yargısal yolun bulunmadığını tespit etti. Kararda, mevcut sistemde yabancıların kötü koşullara karşı başvurabileceği makamların yetersiz olduğu vurgulanarak, "kötü muamele yasağı ile bağlantılı etkili başvuru hakkının" ihlal edildiği belirtildi.

Pilot karar niteliğinde: Meclis’e 4 ay süre

AYM, bu sorunun sadece başvurucuya özgü olmadığını, Türkiye genelindeki GGM'lerde benzer sorunların yaşandığını saptadı. Bu kapsamda mahkeme, GGM koşullarının denetlenmesi ve iyileştirilmesi için yasal bir mekanizma kurulması amacıyla kararın bir örneğini Meclis’e gönderdi.

Mahkeme önünde bekleyen benzer nitelikteki başvuruların incelenmesini, meclis tarafından yasal düzenleme yapılması için 4 ay süreyle erteledi.

Anayasa Mahkemesi, oy birliğiyle aldığı kararda başvurucunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ve kötü muamele yasağı kapsamında etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine hükmederek başvurucuya 115 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

AYM, devletin sadece yabancıları idari gözetim altında tutma hakkı olmadığını, aynı zamanda onları insan onuruna uygun koşullarda tutma ve bu koşulları denetleme yükümlülüğü olduğunu hatırlatmış oldu. Ayrıca idari gözetim altına alma kararlarının nasıl yanlış bilgilere istinaden (isim benzerliği gibi) alınabileceği de gözler önüne serilmiş oldu.

Bu kararın, Türkiye’nin göç yönetimi ve geri gönderme merkezlerindeki standartlar açısından bir dönüm noktası olmasını temenni ediyor, muhacirlerin ülkemizde insan şeref ve haysiyetine yaraşır şekilde muamele görmesini talep ediyoruz.

 Kararın tam metnini indirmek için tıklayınız