Avrupa ülkelerindeki 1 Mayıs kutlamalarında olaylar çıktı, göstericiler dükkânların camlarını indirdi, polis şiddet kullandı, sokaklar savaş alanına döndü. Irkçı partilerin provokatif gösterileri ise şiddetin dozunu iyice arttırdı. Özellikle İsviçre'nin Zürih, Almanya'nın Berlin ve Hamburg, Fransa'nın Paris şehirlerinde kitlesel kutlamalarla halk sokaklara döküldü. Bilhassa yoğun gösterilere sahne olan Almanya'da işçi ve emekçiler adına konuşma yapan sendika temsilcileri, Almanya'dan Afganistan'daki askerlerini derhal geri çekmesi çağrısında bulundular.
İSVİÇRE:
İsviçreli işçiler ve emekçiler, ülkenin en büyük şehri Zürih (Zürich)'te 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı'nı coşkuyla ve sermaye karşıtı bir duruşla kutladılar. Zürih'teki gösterilerde "Kahrolsun Kapitalizm" pankartları taşındı. Yaklaşık 8 bin kişinin katılımıyla gerçekleşen gösteri, İsviçreli sol partiler, sendikalar, değişik ülkelerin muhalif kültür grupları ve Türkiyeli grupların yer aldığı bir atmosfere sahne oldu. Sendikaların 2010 yılının 1 Mayıs'ı için belirledikleri temel slogan "Kar ve kapitalist hırs yerine iş, ücret ve emeklilik" idi. 1 Mayıs komitesinin belirlediği slogan ise daha çok mali sermayeyi hedefliyordu. Finansal spekülasyona işaret ederek "Money'pulation sabrımızı tüketiyor" biçiminde, kapitalist sistemin daha sivri görünen yönüne karşı Avrupa tipi bir uyarı vermiş oldular.
Zürih'te göstericiler tarafından 3 yer işgal edildi. Demiryolları binası işgalcilerin eline geçti. İşgal sonrası açıklama yapan gösterciler, ilticacılar ve kağıtsız olanlara, göçmenler için dil kursları, hukuksal destek ve toplumsal sorunları için bu işgal binası kullanacaklarını bildirdiler. Demiryolu işletmecileri şaşkın ve tavirsiz bir şekilde beklerken binayı onaracak firmanın yetkilisi adamlarını toplayarak tehditte bulunduve işgale son verilmezse zorla girip
atacaklarını söyledi. Bunun üzerine işgalciler anarşistlere ve otonomlara çağrıda bulunarak destek istediler. 150 anarşist işgal binasında bekleyerek gelecek saldırıya karşı hazır beklediler. Firma yetkilisi cama taş atarak provakasyon yapmak istedi. Karşılık alamayınca düşüncesini gerçekleştiremeyip geri gitti. İşgal binası "otonom okulu" olarak faaliyete başladı. Zürrih şehrindeki diğer işgaller ise halen devam ediyor. 1 Mayıs öncesi yapılan çağrılar basında yer alınca polisi alarma geçirdi.
Bu yılki Zürih 1 Mayıs organizasyonu 3 ayrı komiteden oluşuyor:
1 Mayıs Komitesi: Sendikalar, Asyalı, Latin, Afrikalı, Türkiyeli Marksist – Leninist hareketler ve Kürdistanlı sol gruplar.
Devrimci Birlik: İsviçreli Marksist - Leninist gruplar, yeniden imar hareketleri, Türkiyeli Marksist – Leninist gruplardan birkaçı ve Anti – Faşizm oluşumu.
Liberter Birlik: Anarşist gruplar, otonomlar, bireyler ve vegan hayvan hakları grupları. (*)
İsviçre'de Avrupa'nın en büyük şelâlesi olan Ren Şelâlesi (Rheinfall)'nin bulunduğu Schaffhausen kentinde de 1 Mayıs kutlamalarında olaylar çıktı. Yüzlerce gösterici polisle çatıştı. Sokaklar savaş alanına döndü. Schaffhausen polisi 20 göstericiyi gözaltına aldı.
ALMANYA:
Almanya'da 1 Mayıs kutlamaları yine şiddet olaylarına sahne oldu. Olayların yoğunlaştığı bölgeler ise Berlin ve Hamburg oldu. Berlin, Hamburg, Thüringen, Bavyera (Bayern), Kuzey Ren Vestfalya (Nordrhein – Westtfalen) ve Hessen eyaletlerindeki 1 Mayıs gösterilerinde olaylar çıktı. Aşırı sol gruplar tarafından düzenlenen 1 Mayıs gösterisinin ardından, kendilerini "otonom blok" olarak adlandıran 600 kişilik kara maskeli bir grup polisle çatışmaya başladı.
Emniyet güçleri, yüzlerce polis memuru ve göstericinin yaralandığı olayları bastırmakta güçlük çekti. Gösterilerde eylemciler polisle çatıştı. Yüzlerce polis ve göstericinin yaralandığı olaylarda bazı araçlar da ateş verildi. Göstericiler banka şubelerini de ateşe verdiler. Otomobilleri deviren göstericiler barikatlar kurarak ateşe verdi. Bir grup gösterici ise iki banka şubesinin camlarını kırdıktan sonra ateşe verme girişiminde bulundu. Çok sayıda mağazanın vitrini hasar gördü. Polis dağıtmak için tazyikli su kullandığı göstericilerden birçoğunu gözaltına aldı.
Berlin Eyalet İçişleri Bakanı Ehrhart Körting ve Emniyet Müdürü Dieter Glietsch, kutlamalarda geçen yıla göre daha az olay yaşanmasına rağmen, yine de gençlerin gün boyunca alkollü içki içerek akşam saatlerinde olay çıkarmalarının tümüyle engellenemediğini söylediler. Körting, aşırı sağcıların Berlin'de düzenlediği yürüyüşe katılımın da beklenenden az olduğunu ifade etti. Glietsch, gece çıkan olaylar nedeniyle 450 kişinin geçici bir süre gözaltına alındığını söyledi. Polise şişe, taş ve havai fişekler fırlatıldı, barikatlar ateşe verildi. Polis, göstericilere coplarla karşılık verdi.
Berlin'deki olaylarda aralarında biri ağır olmak üzere 84 polis memuru yaralandı. Hamburg polisi de önceki gece yaşanan şiddet olaylarının kısa sürede bastırıldığını ve az sayıda kişinin geçici bir süre gözaltına alındığını açıkladı. Başkent Berlin ve Hansestadt Hamburg'daki gösterilerde maskeli eylemcilerin polise şişe, taş ve havai fişeklerle saldırdığı. Berlin'deki olaylar Türkiye kökenlilerin de yoğun olarak yaşadığı Neukölln ve Kreuzberg semtlerinde yoğunlaştı. Hamburg'da çok sayıda mağazanın vitrini hasar gördü. Polis dağıtmak için tazyikli su kullandığı göstericilerden birçoğunu geçici olarak gözaltına aldı. Bavyera eyaletinin Nürnberg kentinde ise çıkan olaylarda da 13 polis yaralandı.
Almanya'nın Hamburg kentinde önceki gece 1 Mayıs öncesinde yaşanan olaylarda 17 polis memuru yaralandı. Eyalet polisi, bir grup maskeli göstericinin yollarda barikatlar kurarak, ateşler yaktığını, olaylar sırasında 17 güvenlik görevlisinin yaralandığını, çok sayıda göstericinin gözaltına alındığını belirtti. Başkent Berlin'de nispeten daha sakin bir gece yaşanmasına rağmen dün1 Mayıs gösterileri nedeniyle 7 bin polis memuru görev yaptı. Almanya'da her yıl 1 Mayıs'ta özellikle başkent Berlin ve Hamburg eyaletinde çok sayıda şiddet olayı meydana geliyor.
Öte yandan Almanya'nın çeşitli kentlerinde dün halk, Neo – Naziler'in planladığı yürüyüşleri engellemek amacıyla sokaklara döküldü. Berlin'de çok sayıda gösterici Neo – Nazi yürüyüşünü engellemek için oturma eylemi yaptı. Polis Pankow semtinde yaklaşık 500 kişinin katıldığı bir oturma eylemini dağıttı ve göstericilere karşı biber gazı kullandı. Berlin'de yaklaşık 3 bin aşırı sağcının düzenlemek istediği yürüyüşe karşı yaklaşık 10 bin solcu gösterici protesto eylemi düzenledi. Aşırı sağcılara karşı düzenlenen protesto eylemlerine Federal Meclis Başkan Yardımcısı Wolfgang Thierse (SPD), SPD Genel Sekreteri Andrea Nahles, Sol Parti Genel Başkanı Oskar Lafontaine ve Yeşiller Eşbaşkanı Claudia Roth da katıldı. Thüringen eyaletinin başkenti Erfurt'ta da yaklaşık 400 aşırı sağcının düzenlemek istediği yürüyüşe karşı oturma eylemi düzenlendi ve göstericiler polis tarafından dağıtıldı. Bavyera eyaletindeki Schweinfurt ve Würzburg kentlerinde de binlerce gösterici Neo – Naziler'i protesto etti.
"IG Metall" sendikasının başkanı Berthold Huber, Hessen eyaletinin Frankfurt kentinde düzenlenen mitingde yaptığı konuşmada, Alman koalisyon hükümetini eleştirerek, mali spekülatörlere karşı daha sıkı önlemler alınmasını istedi. Yunanistan'a da bir an önce mali yardım yapılması ve bu konuda tereddüt edilmemesi gerektiğini belirten Huber, Alman hükümetini bu konuda hızlı hareket etmemekle suçladı. İşyerlerinin daha iyi korunmasını isteyen Huber, Almanya'da artık sadece 3 işyerinden birinin tümüyle sosyal açıdan güvence altında bulunduğuna dikkati çekti.
Huber, Alman askerlerinin bir an önce Afganistan'dan çekilmesi çağrısında da bulunarak, bu ülkenin imarının sadece barışçı yöntemlerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Bavyera eyaletinin başkenti Münih (München)'tede bir grup barış yanlısı, hükümetin Afganistan'dan çekilmesi için gösteri düzenledi. Afganistan'da dün Alman askerleri devriye gezisi sırasında Taliban tarafından pusuya düşürülmüş ve üç Alman askeri hayatını kaybetmişti. Münih protestosunu düzenleyen grubun sözcüsü Walter Listel, "Bu savaş, teröre karşı değil sivil popülasyona karşı verilen bir savaş ve terörü geri getirir" diye konuştu.
Alman Sendikalar Birliği (DGB) Başkanı Michael Sommer de Kuzey Ren Vestfalya eyaletinin Essen kentinde düzenlenen gösteride yaptığı konuşmada, yeni bir ekonomik kriz yaşanmaması için sermaye piyasalarının daha sıkı şekilde kontrol edilmesini istedi. İkinci bir kriz yaşanabileceğini ifade eden Sommer, ikinci bir krizin kontrol edilemeyeceğini ve sonuçta barış ve demokrasiyi tehdit ettiğini kaydetti.
FRANSA:
1 Mayıs, başta başkent Paris olmak üzere Fransa'nın dört bir yanında düzenlenen gösterilerle kutlandı. Bu yılki gösterilere katılım geçen yıla oranla düşüktü. Sendikalar, ülke genelinde 350 bin işçinin gösterilere katıldığını duyurdular. Bu yılki gösterilere, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin emeklilik reformuna karşı yapılan protestolar damgasını vurdu. Paris'teki gösteriye yaklaşık 50 bin kişi katıldı. Geçen yıl 1 Mayıs'ta ülke genelinde düzenlenen gösterilere 500 bin ile 1 milyon arasında çalışan katılmıştı.
İşçi sendikaları tarafından yapılan açıklamaya göre, ülke genelinde bugün yaklaşık 290 yürüyüş düzenlendi. Bu yılki gösterilere, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin emeklilik reformuna karşı yapılan protestolar damgasını vurdu. Emeklilik yaşının 60'tan 65'e çıkartılmasına karşı çıkan işçiler, Sarkozy'nin ayrıca kamu harcamalarını azaltma politikalarını ve alım gücünün düşmesini protesto etti.
AVUSTURYA:
Avusturya'daki kutlamalar başkent Viyana (Wien) başta olmak üzere ülke genelinde olaysız kutlandı. Sabahın erkenden itibaren Viyana'nın 23 bölgesinden ayrı ayrı yola çıkan işçi, öğrenci ve memurlar, belediye sarayı önündeki Belediye Meydanı'nda buluştular. Resmi verilere göre 1 Mayıs kutlamasının yapıldığı meydanda 100 bin kişi toplandı. Çeşitli sendika ve dernekleri temsil eden gruplar, küresel krize çözüm, işsizlikle mücadele ve eşit işe eşit ücret talep eden pankartlar taşıdı.
Çeşitli sendika ve dernekleri temsil eden gruplar küresel krize çözüm, işsizlikle mücadele ve eşit işe eşit ücret talep eden pankartlar taşıdılar. Yakasında kırmızı karanfil ve elinde kırmızı mendille kürsüye çıkan Başbakan Werner Faymann, küresel krizin yol açtığı yaraları sosyal demokrasinin ve sendikaların güçlendirilmesiyle tedavi edeceklerini söyledi. Geçmişte çok kazanıp az ödeyenlerin bundan böyle biraz daha fazla ödemeleri gerektiğini ifade eden Faymann, küresel krizin enkazını temizlemek için bunun zorunlu olduğunu kaydetti. Konuşmasında aşırı sağcı Avusturya Özgürlükçüler Partisi (FPÖ)'nin yabancılara yönelik kışkırtıcı söylemlerini isim vermeden eleştiren Faymann, "Biz kışkırtıcalara ve parti programlarıyla kin ve nefret yayanlara fırsat vermeyeceğiz. Bay Strache (FPÖ lideri) ve yoldaşlarına hak ettikleri dersi vereceğiz" diye konuştu. Aşırı sağcı FPÖ ile koalisyon kurmayacaklarını başından beri ilan etmekten büyük memnunluk duyduğunu belirten Faymann, "Geçmişte olduğu gibi gelecekte de bizim bu insanlarla ilişkimizin olmayacağını tekrarlamaktan memnunluk duyuyorum" dedi.
Belediye Başkanı Michael Haeupl de konuşmasında aşırı sağcı FPÖ'yü eleştirerek, 25 Nisan'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde gösterdikleri adayın sadece yüzde 15 oy oranıyla seçmenlerden gerekli yanıtı aldığını söyledi. Avusturyalı seçmenlerin kışkırtıcalara ve nefret yayanlara prim vermediğini belirten Haeupl, "FPÖ'nün aldığı bu yenilgi ne ilk ne de son olacaktır" dedi. Koalisyon hükümetinin küçük ortağı Hristiyan demokrat eğilimli Avusturya Halk Partisi (ÖVP)'ni eleştiren Haeupl, ÖVP'nin cumhurbaşkanlığı seçiminde aday göstermemiş olmasının utanç verici olduğunu kaydetti.
Belediye Meydanı'nda toplanan 100 bin kişi konuşmaların ardından müzik gruplarının konserlerini dinledi ve ardından olaysız bir şekilde dağıldı. Bu arada 1 Mayıs'ın "İşçi ve Emekçiler Bayramı" olarak kutlanması nedeniyle ülke genelinde tüm işyerleri kapalı kalırken, metro, tren, otobüs ve tramvay gibi kamu taşıtları da öğlen saatlerine kadar sefere çıkmadı.
İSPANYA:
İspanya'da 1 Mayıs dolayısıyla ülke çapında 100'e yakın gösteri düzenlenirken, işçi sendikaları, hükümet ve muhalefetten en kısa zamanda iş yasasında reform yapılması için anlaşma sağlanmasını istedi.
YUNANİSTAN:
Yunanistan'da 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı gösterilerinde olaylar çıktı. Başkent Atina'da kent merkezinde toplanan göstericilerden kopan, kendilerini iktidar karşıtı ve anarşist olarak adlandıran bir grup, polise taş, sopa ve molotof kokteylleriyle saldırdı. Yunan devlet televizyonu NET'e ait canlı yayın aracını da kundaklayan göstericiler, çevredeki işyerlerinin de camlarını kırdılar. Gösterilerde hükümetin kemer sıkma politikası protesto edildi.
BULGARİSTAN:
Bulgaristan'da 1 Mayıs, sol ve aşırı sol parti ve örgütler tarafından düzenlenen çeşitli etkinliklerle kutlandı. Ana muhalefet konumundaki Bulgaristan Sosyalist Parti (BSP), başkent Sofya'nın Aleksandar Nevski Meydanı'nda hükümetin sosyal politikasına karşı miting düzenledi. BSP Genel Başkanı ve Eski Başbakan Sergey Stanişew, hükümetin istifasını istedi.
KOSOVA:
İki yıl önce bağımsızlığına kavuşan Kosova'daki gösteride, Kosova Bağımsız Sendika Birliği (KBSB), hükümetin iş ve işçi politikasını protesto etti.
MAKEDONYA:
1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı Makedonya'nın başkenti Üsküp (Skopye)'te de gösterilerle kutlandı.
RUSYA:
Rusya'nın başkenti Moskova (Moskwa)'da 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı, Başbakan Wladimir Putin karşıtı gösteriye dönüştü. Yüzlerce kişinin katıldığı protestoda, göstericiler Putin aleyhine sloganlar attı. Muhalefet partileri tarafından ortaklaşa düzenlenen gösteride Başbakan Putin, eski diktatör Yosif Stalin ve Afganistan'ı işgal emri veren Leonid Brejnew'e benzetildi.
Kremlin'i en fazla eleştiren muhaliflerden biri olan dünya satranç eski şampiyonu Geri Kasparow'un da aralarında bulunduğu göstericiler, Rusya'da adil seçimler yapılmasını istedi. Muhalif gösterilerin devam ettiği sırada Moskova'nın başka bir yerinde de Putin taraftarları gösteri düzenledi. Başbakan Vladimir Putin'e destek veren grup, muhalefete tepki gösterdi.
(*): İsviçre'nin Zürih şehri için 1 Mayıs kutlamalarının geleneksel anlamını okumak için, "Su: Akarsa Nehir; Düşerse Şelâle, Durursa Göl Olur" adlı dizi yazımızın 21. bölümüne bakılabilir.
İbrahim Sediyani
Haksöz Haber / Zürih
İsviçre'nin en büyük şehri Zürih'te 1 Mayıs 2010
