Afganistan İslam Emirliği'nin güney vilayetlerinde ABD öncülüğündeki askeri operasyonlardan zarar gören aileler, yıllar önce yaşanan sivil ölümleri nedeniyle tazminat ve sorumlular hakkında yargılama talep ediyor. Kandahar, Helmand ve Uruzgan’da yaşayan siviller, bombardımanlar nedeniyle yakınlarını kaybettiklerini, evlerinin, camilerinin, yolların ve diğer sivil altyapının büyük zarar gördüğünü belirtiyor.
Afganistan’ın güneyindeki Kandahar, Helmand ve Uruzgan vilayetlerinde ABD öncülüğündeki yabancı askeri operasyonların mağdurları, yıllar sonra adalet ve tazminat talebiyle yeniden gündeme geliyor.
Bölgede yaşayan siviller, operasyonlar sırasında çok sayıda Afgan sivilin öldürüldüğünü, yerleşim yerlerinin ve temel altyapının hedef alınması nedeniyle ağır insani ve maddi kayıplar yaşandığını söylüyor.
“Bombardımanda ailemin 14 üyesini katlettiler”
Kandahar’ın Pençvayi ilçesine bağlı Lakani köyünde yaşayan 75 yaşındaki Hacı Din Muhammed, bundan 18 yıl önce ABD güçlerinin düzenlediği bombardımanda ailesinden 14 kişinin öldürüldüğünü söylüyor.
TOLOnews’a konuşan Din Muhammed, saldırıda eşini, üç kızını, iki oğlunu, erkek kardeşini, yengesini ve çok sayıda yeğenini kaybettiğini belirtti.
Din Muhammed, “Bombardımanda ailemin 14 üyesini öldürdüler. Bunların üçü kızlarımdı. Eşim, iki oğlum, kardeşim ve yengem de öldürüldü. Yeğenlerim de onların arasındaydı” dedi.
Bu tür tanıklıklar, ABD ve yabancı güçlerin Afganistan’daki yaklaşık 20 yıllık askeri müdahalesinin siviller üzerindeki ağır bilançosuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getiriyor.
“Sorumlular yargılansın, ailelere tazminat ödensin”
Din Muhammed’in yaşadığı bölgedeki diğer köylüler de Kandahar’ın batısındaki ilçelerde yabancı güçlerin sivilleri öldürdüğünü ve bazı kutlama ya da yas törenlerini hedef aldığını öne sürüyor.
Bölge sakinleri, Afgan sivillerin ölümünde rol aldığı iddia edilen yabancı askerlerin yargılanmasını ve saldırılardan etkilenen ailelere tazminat ödenmesini istiyor.
Pençvayi ilçesi sakini Muhammed Zarif, “Uluslararası toplumdan bu kişilerin yargılanmasını ve mağdur ailelere tazminat ödenmesini güvence altına almasını istiyoruz” diye konuştu.
Bombardımanlar yalnızca can kaybına yol açmadı
Yabancı güçlerin operasyonlarının Kandahar'ın yanı sıra Helmand ve Uruzgan'da da ciddi insani ve ekonomik kayıplara neden olduğu belirtiliyor.
Bölge sakinlerine göre bombardımanlarda pazar yerleri ve köyler zarar gördü, önemli yollar tahrip edildi ve sivil yaşamın temel unsurları kullanılamaz hale geldi.
Helmand'ın Sangin ilçesinde yaşayan Gul Muhammed, “Hiçbir şey sağlam kalmadı. Ne yollar ne de evler sağlam kaldı” ifadelerini kullandı.
Uruzgan'da yaşayan Gülalai ise bombardımanların altyapı ve ibadethaneler üzerindeki etkisine dikkat çekerek, “Su depoları, misafirhaneler ve camiler yok edildi” dedi.
Kandahar, Helmand ve Uruzgan ağır bedel ödedi
Yerel yetkililer, Kandahar'ın Pençvayi ve Mayvand ilçeleri, Helmand'ın Sangin ilçesi ve Uruzgan'ın başkenti Tirinkot çevresindeki bölgelerin yabancı askeri operasyonlardan en ağır şekilde etkilenen alanlar arasında bulunduğunu belirtiyor.
Yetkililere göre operasyonlar, bölge halkı arasında ciddi can kayıplarına yol açarken, çok sayıda yerleşim yeri ve sivil altyapı da zarar gördü.
Afganistan'da yıllarca sürdürülen ABD öncülüğündeki askeri operasyonların ardından geride yalnızca siyasi ve askeri bir miras değil, yakınlarını kaybeden aileler, yıkılan evler ve harap edilen yerleşimler de kaldı.
Mağdur aileler ise aradan geçen yıllara rağmen sorumluların hesap vermediğini ve yaşadıkları kayıpların karşılığının ödenmediğini belirterek uluslararası topluma adım atma çağrısı yapıyor.
