Süleyman Gülek / Yeni Akit
Gençlik ve şiddet
Modern Dünyada Bir Sorun ve İslami Çözüm Yolları
Şiddet, insanın bedensel veya ruhsal bütünlüğüne zarar veren her türlü baskı, zorbalık ve saldırgan davranış olarak tanımlanır. Günümüzde şiddet, yalnızca bireysel bir sorun olmaktan çıkmış; aileden okula, sokaktan dijital ortamlara kadar hayatın birçok alanına yayılmış ciddi bir toplumsal problem hâline gelmiştir.
Özellikle gençlik arasında artan şiddet olayları, toplumun geleceği açısından büyük bir endişe kaynağıdır. Artık sadece sokaklarda değil; okullarda, sosyal medyada ve arkadaş çevrelerinde de şiddetin farklı türleriyle karşılaşılmaktadır. Bir zamanlar öğrencilerin cebinde sigara aranırken, bugün okullarda kesici aletlerin bulunması, durumun ne kadar vahim bir noktaya ulaştığını göstermektedir. Bu tablo, bizlere şu soruyu sormaktadır:
Gençler neden şiddete yöneliyor ve bu sorun nasıl çözülebilir?
1. Gençlik Dönemi ve Şiddetin Psikolojik Temelleri
Gençlik, insan hayatının en hassas ve en kırılgan dönemlerinden biridir. Bu dönemde birey:
- Kendini ispat etme ihtiyacı hisseder
- Kimlik arayışı içindedir
- Duygusal iniş çıkışlar yaşar
Özellikle ergenlik döneminde gençler, güçlü görünme arzusu ve kabul edilme ihtiyacıyla hareket edebilirler. Bu süreçte bazı gençler, kendilerini ifade etmenin yolu olarak şiddeti bir araç olarak görebilmektedir. Oysa şiddet, bir güç göstergesi değil; çoğu zaman zayıflığın ve kontrol eksikliğinin bir işaretidir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu gerçeği şöyle ifade etmiştir: “Güçlü kimse güreşte rakibini yenen değil, öfke anında kendine hâkim olandır.” (Buhârî, Edeb, 76) Bu hadis, gerçek gücün fiziksel değil, manevî ve ahlaki bir güç olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
2. Günümüzde Gençleri Şiddete Sürükleyen Faktörler
Gençlikte şiddetin artmasının birçok sebebi vardır. Bunları doğru tespit etmek, çözüm yollarını da beraberinde getirecektir.
1. Aile İlgisizliği ve Sevgi Eksikliği
Aile, çocuğun ilk eğitim aldığı yerdir. Sevgi, ilgi ve güven ortamından mahrum büyüyen çocuklar, zamanla:
- Öfke biriktirebilir
- Kendini değersiz hissedebilir
- Dış dünyada yanlış yollarla kendini kabul ettirmeye çalışabilir
- Sevgi görmeyen bir genç, çoğu zaman sevgiyi değil, şiddeti öğrenir.
2. Medya ve Dijtal Dünyanın Etkisi
Günümüzde şiddet sadece fiziksel ortamlarda değil, dijital dünyada da yaygınlaşmıştır:
- Şiddet içerikli diziler ve filmler
- Video oyunları
- Sosyal medyada yayılan zorbalık (siber zorbalık)
Bu içerikler, gençlerin bilinçaltında şiddeti normalleştirebilmektedir. Kur’an’da şöyle buyrulur: “Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme.” (İsrâ, 17/36) Bu ayet, özellikle dijital çağda bilinçsiz tüketimin tehlikesine dikkat çekmektedir. Dolayısıyla gençler, en çok arkadaş çevresinden etkilenir. Şiddeti normal gören bir çevre, bireyin de bu davranışı benimsemesine yol açabilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kişi dostunun dini üzeredir. Öyleyse kiminle dostluk/arkadaşlık ettiğinize dikkat edin.” (Tirmizî, Zühd, 45)
3. Eğitimde Değerler Eksikliği
Eğitim yalnızca akademik başarıdan ibaret değildir. Ahlak ve değer eğitimi ihmal edildiğinde, gençler:
- Empati kurmakta zorlanır
- Sabır ve merhamet duygularını geliştiremez
- Sorun çözme yerine şiddete yönelir
4. Toplumsal ve Ekonomik Baskılar
İşsizlik, gelecek kaygısı ve sosyal adaletsizlik gibi faktörler de gençlerin öfkesini artırabilmektedir. Bu birikmiş öfke, zamanla şiddet davranışlarına dönüşebilmektedir.
Sonuç: İslam dini, her türlü şiddeti, zulmü ve haksızlığı kesin bir şekilde yasaklamıştır. İnsan hayatı, İslam’da en değerli varlıklardan biridir. Yüce Allah şöyle buyurur: “Allah bozgunculuğu sevmez.” (Bakara, 2/205)“Kim, bir cana veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya karşılık olmaksızın (haksız yere) bir cana kıyarsa bütün insanları öldürmüş gibi olur.” (Mâide, 5/32) Bu ayetler, şiddetin ne kadar büyük bir günah olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Gençlerimizi şiddetten uzak tutmanın yolu, onların kalplerine merhameti yerleştirmekten geçer. Çünkü merhametin olduğu yerde şiddet barınamaz.