Eski bir üst düzey İngiliz Özel Kuvvetler subayı, İngiliz işgal askerlerinin Afganistan’da işlediği savaş suçlarının ve yargısız infazların, "askerlerin moralini bozacağı" gerekçesiyle askeri polise bildirilmediğini ve örtbas edildiğini itiraf etti.
BBC'nin yayımladığı rapora göre, o dönem Özel Kuvvetler bünyesinde en yüksek rütbeli ikinci yetkili olan bu subay; söz konusu ağır cürümlerin gizlenmesine gerekçe olarak askeri operasyonların sekteye uğraması korkusunu ve delillerin "rakip güçler" tarafından sağlandığına dair asılsız iddiaları öne sürdü.
İtirafçı subay ayrıca, İngiliz askeri polisinin bu suçlardan yıllarca habersiz bırakıldığını ve kendilerine tamamen gerçek dışı ve yanıltıcı raporlar sunulduğunu belirtti.
BBC raporunda şu ifadelere yer verildi: "İddiaların ciddiyetine rağmen, dönemin Birleşik Krallık Özel Kuvvetler Komutanı, 2011 yılında bu suçları Kraliyet Askeri Polisi’ne bildirmeme kararı aldı. Bunun yerine, SAS komandolarının kullandığı taktiklere yönelik göstermelik bir iç inceleme başlatmakla yetindi. İngiliz ordusundaki her komutanın, emirleri altındaki bir personelin savaş suçu işlemiş olabileceğinden şüphelenmesi durumunda bunu askeri polise bildirme yasal zorunluluğu bulunması sebebiyle, bu karar büyük bir infiale yol açtı."
Askeri analist Esedullah Nedim konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Eğer adil bir soruşturma yürütülürse, Kabil'deki eski kukla rejim ve Afganistan'da konuşlanmış yabancı işgalci güçler de dahil olmak üzere çatışmanın taraflarının, yargısız infazlar da dahil yüzlerce cürüm işlediği görülecektir. Bu iddiaların hukuki bir incelemeye ve değerlendirmeye tabi tutulması şarttır" ifadelerini kullandı.
Afganistan İslam Emirliği yönetimi son dönemde bu hususta yeni bir açıklama yapmamış olsa da, geçmişte defaatle vurguladığı üzere; Afganistan topraklarında savaş suçu işleyen ve kan döken tüm ülkelerin mahkemeler önüne çıkarılması ve mazlum Afgan halkına tazminat ödemeye mahkûm edilmesi yönündeki meşru talebini kararlılıkla sürdürmektedir.
Bununla birlikte bazı analistler, bu ağır suçlamaların o dönemde askeri polise resmi olarak intikal ettirilmesi halinde, daha hızlı ve bağımsız bir soruşturmanın önünün açılabileceğini, böylece hesap verebilirlik sürecinin bu denli geciktirilip çıkmaza sokulmasının engellenmiş olabileceğini savunuyor.
Siyasi analist İdris Muhammedi Zazi ise konuya dair, "Afganistan halkı açıkça tazminat talep etmektedir. Çünkü Afganistan'da apaçık savaş suçları işlenmiş, masum siviller hedef alınmış ve burada büyük bir zulme imza atılmıştır" şeklinde konuştu.
İngiliz işgal güçleri, 2001 yılından NATO’nun tamamen arkasına bakmadan kaçtığı ve muharebe misyonunun fiyaskoyla sonuçlandığı Ağustos 2021 tarihine kadar Afganistan'daki askeri varlığını ve müdahalesini sürdürmüştü.
Birleşik Krallık'ta, Özel Kuvvetlerin Afganistan'daki karanlık faaliyetlerine ilişkin bağımsız soruşturma, 2010-2013 yılları arasında sivillerin katledilmesi ve bu katliamların gizlenmeye çalışılmasına dair ciddi ifşaatların ardından ancak Aralık 2022'de başlatılabilmişti.
Söz konusu soruşturma, işgal sürecinde hangi savaş suçlarının işlendiğini ve bu vahşetlerin neden askeri polisten gizlendiğini ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Halihazırda belge inceleme ve tanık dinleme aşamasında olan soruşturmada henüz nihai bir karar veya hüküm açıklanmış değil.