Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), Ağustos 2025'te Erbil'de 24 saat kesintisiz elektrik projesini büyük ölçüde hayata geçirerek çevre kirliliğine yol açan yaklaşık 400 özel jeneratörü devre dışı bıraktı.
Ulusal elektrik ağındaki açığı kapatmayı hedefleyen "Ronaki Projesi" kapsamında, Kormor Gaz Sahası'ndan sağlanan gazla elektrik üretimi güçlendirildi.
Bu sayede Erbil halkı hem 24 saat kesintisiz elektriğe kavuştu hem de hava kirliliğinin önemli ölçüde azalmasıyla daha temiz bir hava solumaya başladı.
Projenin 2026 yılına kadar Erbil'in yanı sıra Duhok, Süleymaniye ve Halepçe'nin tüm bölgelerini kapsaması hedefleniyordu. Ancak bölgesel gerilim, projeyi sekteye uğrattı.
Elektrik santrallerine gaz sağlayan şirket üretimi durdurdu
Elektrik santrallerine gaz sağlayan Kormor Gaz Sahası'nın işletmecisi, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Dana Gas şirketi, ABD-İsrail'in İran'a saldırı başlattığı 28 Şubat'ta güvenlik gerekçesiyle üretimi durdurduğunu açıkladı.
Bu karar, IKBY'nin gaz tedarikinde sıkıntı yaşamasına ve "Ronaki Projesi"nin kesintiye uğramasına neden oldu. Gaz akışının kesilmesiyle birlikte kentlerde kademeli elektrik kesintilerine gidildi.
Yaklaşık 8 ay boyunca daha temiz hava soluyan, jeneratör gürültüsünden uzak kalan Erbil'de yaşam kısa sürede eski koşullara döndü.
Erbil sokakları, elektrik arzındaki düşüş nedeniyle karanlığa büründü
Elektrik açığını kapatmak amacıyla daha önce yasaklanan jeneratörler yeniden devreye alındı.
Kentte yeniden yoğun gürültünün, yakıt kokusunun ve kirli havanın hakim olduğu günler yaşanmaya başlandı.
Daha bir ay öncesine kadar aydınlık ışıl ışıl Erbil sokakları, elektrik arzındaki düşüş nedeniyle karanlığa büründü. Sokak lambaları, park aydınlatmaları ve bina ışıklandırmalarının önemli bir bölümü kapatıldı.
Elektrik, mahallelere dönüşümlü olarak veriliyor; belirli saatlerin ardından kesilerek diğer bölgelere aktarılıyor.
Elektrik kesintileri üretimi de olumsuz etkiliyor
Ancak büyük ölçekli jeneratörlerin bir kısmının sökülmüş olması nedeniyle mevcut sistem ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalıyor. Her durumda halk artık 24 saat elektriğe ulaşamıyor.
Kesintiler, iş yerleri ve üretim merkezlerini de olumsuz etkiliyor.
Elektrikle çalışan atölye ve işletmeler üretimde aksama yaşarken, siparişlerin zamanında tamamlanamaması esnaf üzerinde baskı oluşturuyor.
Mahalle jeneratörlerinden daha fazla elektrik alabilmek için ödenen yüksek ücretler ise üretim maliyetlerini artırıyor.
Sokak aydınlatmalarının büyük ölçüde devre dışı kaldığı Erbil’de trafik de zaman zaman aksıyor.
Trafik ışıkları ve yönlendirme sistemlerinin çalışmaması nedeniyle akış, polisler aracılığıyla sağlanmaya çalışılıyor.
IKBY yönetimi soruna kalıcı çözüm arıyor
IKBY yönetimi soruna çözüm bulmak için alternatif enerji kaynakları üzerinde çalışmalarını sürdürse de henüz kalıcı bir çözüm üretilebilmiş değil.
Bölgesel gerilimin etkileri Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Halepçe'de açık şekilde hissedilirken, benzer sorunlar Irak'ın diğer bölgelerinde de yaşanıyor.
Günün belirli saatlerinde karanlığa gömülen sokaklar, üretime ara vermek zorunda kalan atölyeler ve elektrikli cihazları kullanamayan haneler, bu zorlu sürecin bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor.
Erbil'de esnafı, sakinleri ve yetkilileriyle herkes, kesintisiz elektriğin sağlandığı günlere geri dönmeyi; çatışmaların durmasını, gerilimin ortadan kalkmasını ve bölgede yeniden huzur ve istikrarın sağlanmasını bekliyor.