1. HABERLER

  2. HABER

  3. İki Madde Kürt Sorununu Çözer!
İki Madde Kürt Sorununu Çözer!

İki Madde Kürt Sorununu Çözer!

Anayasa’nın 42. ve 66. maddelerinin değişmesi ortak talep. Kürtler “resmî dil Türkçe olmak kaydıyla” anadilde eğitim hakkında ısrarlılar.

A+A-

Taraf, Kürt siyasetinin ve sivil toplumunun nabzını tuttu: Anayasa'nın 42. ve 66. maddelerinin değişmesi ortak talep. Kürtler "resmî dil Türkçe olmak kaydıyla" anadilde eğitim hakkında ısrarlılar.

12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleştirilen referandum sonrası Türkiye gündeminin en üst sıralarına hiç kuşkusuz yeni Anayasa tartışmaları oturdu. Bu tartışmalar sırasında BDP, Anayasa'nın 66. maddesinde belirtilen "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür" şeklindeki vatandaşlık tanımının değiştirilerek Anayasal vatandaşlık kavramının benimsenmesini ve 42. maddesinde yer alan, "Türkçe'den başka hiçbir dil Türk vatandaşlarına anadil olarak öğretilemez" fıkrasının çıkarılarak "Anadilde eğitime olanak tanınsın" talebini dile getirdi. Böylece anayasa tartışmalarının fitili adeta yeniden ateşlendi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın "Kimse bizden anadilde eğitim istemesin" sözlerine yanıt ise Diyarbakır'dan geldi. Kentteki tüm kesimlerin ortak görüşü "Resmî dil Türkçe olmak kaydıyla anadilde eğitimden vazgeçmeyiz" şeklinde ortaya çıktı. Diyarbakır'ın görüşünü kentin sivil toplum örgütü temsilcileri ve siyasetçiler Taraf'a değerlendirdi:

Demokratik Toplum Kongresi Daimi Meclis Üyesi Altan Tan

Anayasa'da vatandaşlık tanımı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı esas alınarak, din, mezhep, etnisite ve sınıf vurgusu olmadan yapılmalıdır. Eğitim hakkı, Türkçe'den başka dillerde de yapılarak iki dilli olarak yapılabilmelidir. AK Parti, demokratik bir anayasadan söz ediyorsa istiyorsa bu taleplere cevap vermelidir.

AKP Diyarbakır Milletvekili Abdurrahman Kurt

Vatandaşlık tanımındaki Türk tanımı, 12 Eylül darbesi ve sonrası özellikle Diyarbakır Cezaevi'ndeki işkencelerden dolayı algı problemi yaratmaktadır. Vatandaşlık tanımı tartışılmalıdır. Bana göre etnik ibareler içermeyen vatandaşlık tanımı yeni anayasada yapılmalıdır. Anadilde eğitim de bir hak talebidir. Teknik alt yapısı tartışılabilir. Ve özellikle bölgeye giden öğretmenlerin Kürtçe bilenlerden seçilmesi gerekmektedir.

CHP Diyarbakır İl Başkanı Muzaffer Değer

Anayasa'da Türkiye Cumhuriyeti'ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür yerine Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır ibaresi olmalıdır. Anayasa'da etnik kimlik vurgusu yapılamaz. Ayrıca Kürtler ya da Türkiye'deki diğer etnik unsurlar isterlerse anadilde eğitim hakkının kullanabilmelidir.

Eski DEP milletvekili Sedat Yurttaş

Yıllardır yaşananlar gösteriyor ki sorunlar böyle yasakçı zihniyetle, şiddetle, asimilasyonla çözülemiyor. Anadil talebi fantezi ya da kompleks değildir. Bu bir varlık, hak sorunudur. Kürtler, yurttaşlık aidiyeti eksik yaşıyor. Devlet, bu eksikliği gidermek zorundadır. Anadilde iki dilli bir eğitim modeli Kürt sorununun çözümüne büyük katkı yapacaktır.

Demokrat Kürtlerin Arayışı Hareketi Kurucusu Av. Sedat Çınar

1876 Anayasası'nda bile "Her kavim kendi anadilinde eğitim, öğretim yapabilir" deniyordu. Bugün, Kürtler var denilip anadilleri yasaklanıyorsa bu Kürtlerden çok Kürtlüğe karşı olduğu sonucuna neden olur. Anadilde eğitim bir haktır. Irak'ta, Almanya'da Türkler bu hakkını kullanıyor. Ve Türkiye bunun için çaba harcıyor. Neden Kürtler için bu çaba harcanmıyor? Resmi dil Türkçedir. Ortak vatan Türkiye'dir. Ama bu herkes Türk'tür anlamına gelmiyor. Sorun toplumun-Türk toplumunun demokratikleşmesi sorunudur.

Diyarbakır Barosu Başkanı M.Emin Aktar

Kişinin sosyolojik kimliğine rengini veren anadili kişiliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Eğitim ve öğretimde anadilinin kullanılması daha rahat öğrenmeyi ve başarıyı da birlikte getirir. Kürt sorununun çözümü için giderilmesi gereken engellerden en önemlisi anadilde eğitim sorunu ve vatandaşlık tanımıdır. Türkiye Cumhuriyeti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes din, mezhep, ırk, köken, cinsiyet, kültür farkı gözetmeksizin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır şeklinde bir değişiklik Anayasa'da yer almalıdır.

MÜSİAD Diyarbakır Başkanı Vahdettin Bahadır

Resmi dil Türkçe olmak kaydıyla kendini dışarıda hisseden herkesi bütün aidiyetleriyle adalet ve özgürlük anlayışı içinde kapsayacak yeni bir anayasa yapılmalıdır. Yani, vatandaş tanımı değişmelidir, çünkü bu ülkede yaşayan herkes Türk değildir. Anadil sorun çözülmeli ve bu hakkın teslim edilmesi gerekmektedir.

HAK-PAR Başkanı Bayram Bozyel

Türkiye'nin çokuluslu olduğu gerçeğini anayasada belirtmelidir. Önemli olan anayasanın ruhunun değişmesidir. Anadilde eğitim hakkını ilkesel olarak doğru buluyoruz. Anayasa'da vatandaşlık kavramı değiştirilmeli ve iki dilli eğitim hakkının kullanımı güvence altına almalıdır.

KÜRDİ-DER Başkanı Remzi Azizoğlu

Yaptığımız araştırmalara göre Kürt çocuklarının yüzde 60'ı ilkokulda Türkçe öğrenmeye başlıyor, yüzde 30'u da az biliyor. Bu da çocuğun öğrenmesini ve kendini ifade etmesini zorlaştırıyor. Kürtçe'de olan harfler x, q, w, é, Î gibi harfler Türkçe'de yok. Ü, ö gibi harflerde Kürtçede bulunmuyor. Daha ilkokulda bu zorluklar ve travmalarla karşılaşıyor çocuklar. Anadilde eğitim her bireyin hakkıdır ve bu hak anayasal güvenceye alınmalıdır.

İHD Diyarbakır Şube Sekreteri Raci Bilici

Türkiye'de yaşayan herkes Türk'tür denilince vatandaşlık haklarını Türk olduğun sürece kullanabilirsin demiş olursun. Oysa bu ülkede yaşayan hiçbir kimliği incitmeden, herkese eşit yakınlıkta bir vatandaşlık tanımı getirilmelidir. Türkiye, hem İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'ne hem de Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne imza atmıştır. Bu şartları yerine getirmelidir.

Diyanet-Sen Diyarbakır Şube Başkanı Ömer Evsen

Vatandaşlık tanımı, devlet varlığına zarar vermeden özgürlüğe ve kardeşliğe atıf yapılarak etnik vurgu çıkarılarak yapılabilir. Anadilde eğitim hakkının da seçmeli bir şekilde devlet tarafından isteyen herkese verilmelidir. Ancak sorun, bunu kime yaptıracaksınız.

Güneydoğu Sanayii ve İşadamları Derneği (GÜNSİAD) Başkanı Şahismail Bedirhanoğlu

Anadilde eğitim sorunu hukuki, ahlaki ve siyasidir. Kürtçe, çocukların anadili. Çocuk sınıfa gidene kadar evde, sokakta zaten Kürtçe konuşuyor. Sınıfın kapısının önünde bırakıyor. Peki ya ondan sonrası? Kendisini yabancı dilde okumaya, anlamaya, öğrenmeye zorluyor. Ve sorun da burada başlıyor. Kürt sorununu demokratik düzlemde tartışmak için yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır. Etnisite vurgusu yapılmadan herkesi kapsayan bir anayasa yapılmalı, anadilde eğitim hakkı da sağlamlıdır.

Eğitim Sen Temsilcisi Abdullah Karahan

Kendi dilinde eğitim hakkı, siyasete, ideolojilere kurban edilemez. Vatandaşlık tanımı ile beraber iki dilde eğitim hakkı anayasayla Türkiye'de yaşayan bütün halklar için güvence altına alınmalı. Kime ya da nasıl yapılacağı ise üzerinde çalışılarak, gerekirse bölgesel özerk Kürdistan'dan öğretmen getirilerek yapılabilir.

MAZLUM-DER Başkanı Selahattin Çoban

Herkes Türk'tür yerine üst kimlik kabul edilerek etnik vurgudan arındırılmış bir vatandaşlık tanımı yapılmalıdır. Anayasa, etnik ve ideolojik tanımlardan arınmalıdır. İki dilli eğitim talebi bir haktır ve bu anayasada güvence altına alınmalıdır.

Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Şemsettin Koç

Kürt çocukları, Kürtçe düşünüp Türkçe konuşmak zorunda. Kültürel bir travmaya yol açıyor. Bu ülkede bölüneceğiz paranoyasından kurtulmalıdır. Anadilde eğitim bu ülkeyi bölmez. Eşit vatandaşlık ilkesi getirilerek, kendi anadilinde eğitim hakkı anayasayla güvence altına alınarak bu ülke bizim algısı geliştirilmelidir.

Diyarbakır Ticaret Odası Başkanı Galip Ensarioğlu

Vatandaşlık tanımı etnik bir kimliği ifade etmeden herkesi kaplayacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Bugün anayasa vatandaşı tarif ederken Türklüğü tarif ediyor. Türkiye Cumhuriyeti kimliği verilen herkes vatandaştır. Bunun tarifi anlamsızdır. Vatandaşlık tanımı etnik bir kimliği ifade etmemelidir. Kürtçe eğitim anadilde eğitim hakkı da esastır. Bu hakkı kullanmak ya da kullanmamak kişinin özgür iradesine bağlıdır. Devlet, bu hakkı sağlamak durumundadır.

(Helin Alp / Taraf)

HABERE YORUM KAT