1. HABERLER

  2. HABER

  3. Hüznün Şehri Srebrenitsa
Hüznün Şehri Srebrenitsa

Hüznün Şehri Srebrenitsa

Bosna’daki savaş sırasında Temmuz 1995’te 8 bin erkeğin katledildiği Srebrenitsa’da, soykırım kurbanlarının geride bıraktığı annelerin birçoğu aşırı üzüntü ve yalnızlıktan dolayı hastalıklarla baş başa kaldı.

A+A-

Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’ndan sonra yaşadığı en büyük katliam olarak kabul edilen Srebrenitsa’da bugün soykırımın 16. anma yıldönümü törenleri geniş bir katılımla yapılacak. Srebrenitsa’da acı ve gözyaşını sadece bir gün değil, 16 yıldır yüreklerinin en derininde hisseden ve yaşayanlar ise kurbanların geride bıraktığı anneler... Bosna-Hersek’in Sırbistan sınırı yakınlarında, yemyeşil ormanlar arasında Türkçe “Gümüş” anlamı taşıyan Srebrenitsa, soykırımla birlikte geriye yalnız ve gözü yaşlı anneleri bıraktı. Ailelerinde neredeyse hiç erkek kalmayan anneler, eşlerinin, çocuklarının anısını yaşatmak için her türlü zorluğu göğüsleyerek doğdukları toprakları terk etmedi. Adalet mekanizmasının yavaş işlemesinden dolayı birçok savaş suçlusunun serbest gezdiği ülkede, çocuklarının katilleriyle göz göze gelmek istemeyen Srebrenitsalı anneler, günlerce dışarı dahi çıkmadan yalnız bir hayat yaşıyor.

Srebrenitsa kent merkezine uzak, dağlık alanda bir zamanlar 3 oğlu ve eşiyle birlikte mutlu bir hayat yaşayan Nura Mustafiç, Temmuz 1995 yılında bir anda hayatta yapayalnız kalan annelerden sadece biri...

Geçen yıl eşi Hasan Mustafiç’i toprağa veren, bu yıl ise 1975 doğumlu oğlu Fuad ile 1971 doğumlu Mirsad’ı defnedecek olan Nura Mustafiç, halen 1973 doğumlu Aliya’nın cesedine ise ulaşamadı.

Bu yıl toprağa vereceği çocuklarının cesetlerinin çeşitli toplu mezarlarda parçalanmış şekilde bulunduğunu ve birçok uzuvlarının eksik olduğunu ifade eden Mustafiç, “Şimdi sadece çocuklarımın insanlığa yaraşır bir şekilde toprağa verilmesini istiyorum. Diğer uzuvlarının bulunmasını bekleyecek gücüm kalmadı” dedi.

Nura Mustafiç, Srebrenitsa soykırımından aranan Ratko Mladiç’in bir süre önce yakalandığının hatırlatılması üzerine “Mladiç’in yakalanmış olması benim için hiçbir şey ifade etmiyor. Onun idam edilmesi bile benim için bir anlam taşımaz. Çünkü kaybettiklerim benim hayatımın anlamıydı” diye konuştu.

Potoçari’deki beyaz mezar taşlarına bakıldığı zaman Ratko Mladiç ve Radovan Karaciç’in ne yaptığının net bir şekilde anlaşıldığını söyleyen Mustafiç, şu duyguları dile getirdi:

“Dalları budanmış bir ağaç gibi ortada kaldım. Çocuklarım bekardı, şimdi ne gelinim ne de torunlarım var. Bu dağlar arasında yapayalnızım. Şurada bir torunum ve gelinimle kahve içmeyi hiçbir şeye değişmezdim. Artık bu yalnız hayata dayanamıyorum, bahçemdeki çiçeklerle sanki torunlarımla konuşuyormuş gibi sohbet ediyorum. Bazen nefes alıp vermekte bile zorlandığım oluyor. İnancım ve imanım beni ayakta tutuyor. Allah’a iman etmiş olmasaydım bu acıya dayanamazdım.”

Kendisini en son aylar önce Srebrenitsalı bir gazetecinin ziyaret ettiğini anlatan Mustafiç, kış günlerinde ise belki günlerce evinden dışarı çıkamadığını ifade etti.

ANNELER, 16 YILLIK ACIYA DAYANAMAYIP HASTALANIYOR

Srebrenitsa’da yaşayan ve soykırımda eşini ve 3 oğlunu kaybeden Munira Salihoviç, eşi, 3 oğlu ve torunu katledilen Meyra Cogaz, 2 oğlunu kaybeden Zeyna Eyuboviç... Bu anneler, kısa süre önce değişik hastalıkları nedeniyle ameliyat oldu. Hastalıklarının en önemli gerekçesi ise doktor raporlarında “yalnızlık ve aşırı üzüntü olarak” yer alıyor.

Potoçari yakınındaki bir köyde yalnız yaşayan Munira Salihoviç, yaklaşık bir ay önce ameliyat olduğunu ve ayakta durduğunu, sancılar çektiğini belirtti. Salihoviç, yıllarca çocuklarının acısını hep yüreğinde hissettiğini ve çektiği bu acılardan dolayı artık bünyesinin iflas ettiğini kaydetti.

Potoçari’ye 2002 yılında dönen ve yalnız yaşayan Meyra Cogaz da, kısa süre önce karaciğer ameliyatı olduğunu ifade ederek, “Artık vücudum ve kalbim bu acıyı kaldıramıyor. Artık gözlerim bu dünyaya ve bu acılara bakmaktan bıktı. Çektiğimiz acılar sağlığımıza zarar veriyor, ancak elimizden de bir şey gelmiyor. Aşırı üzüntüden karaciğerimden ameliyat oldum. Hastaneden taburcu olup evime döndüğümde günlerce bir bardak su verenim olmadı. İşte Avrupa’nın ortasında, dünyanın gözleri önünde işlenen soykırım bizi bu durumda bıraktı” dedi.

‘Bu mezarlık bizim hüznümüz, fakat dünyanın da çirkin aynasıdır’

Soykırımda 2 oğlunu, eşini ve ailesinden onlarca erkeği kaybeden Srebrenitsa Anneleri Derneği Başkanı Hatice Mehmedoviç ise 11 Temmuz 1995’te hayatların karardığını, annelerin ise adeta müebbet hapse mahkum edildiklerini ifade etti. Srebrenitsa’da katledilenlerin ellerinin silahsız olduğunu söyleyen Mehmedoviç, “Çocuklarımızı okul sandalyelerinden çıkardılar. Ellerinden silah değil, kalemlerini aldılar ve gencecik, masum hayatlarına kıydılar. Bütün bunların arkasında duranların cezalandırılmasını istiyoruz” dedi.

Potoçari Anıt Mezarlığı’nda yatan 4542 kurbanın arasında iki oğlu ve eşinin de bulunduğunu hatırlatan Mehmedoviç, bütün kurbanların suçunun sadece “Müslüman ismi” taşımak olduğunu ifade etti.

Mehmedoviç, “Bu beyaz mezar taşları denizinde durduğumda, hiçbir annenin, hiçbir zaman, toplu mezar denilen o çukurların üzerine eğilip, merak ve korkuyla bakmasını istemem. En vahşice katledilen çocuklarının kemiklerini, hiçbir annenin toplamasını istemem” diye konuştu.

Bosna-Hersek ve Srebrenitsa’da yaşananların “kimsenin başına gelmemesi için” dua ettiğini söyleyen Hatice Mehmedoviç, “Çünkü Srebrenitsa insanlığın kara lekesidir. Bu mezarlık bizim hüznümüz, fakat dünyanın da çirkin aynasıdır. Buraya bakmak lazım” şeklinde konuştu.

Mehmedoviç, dernek üyesi birçok annenin şu anda çeşitli hastalıkların pençesi altında kaldığını da belirterek, “Aşırı acı ve üzüntü bizleri hasta etti. Bu nedenle Srebrenitsalı annelerin sadece 11 Temmuz’da değil, yılın diğer günlerinde de hatırlanmasını istiyoruz” diye konuştu.

16 YIL SONRA “KASAPLA” GÖZ GÖZE GELDİ

Sırbistan’da 26 Mayıs’ta yakalanan ve Lahey’de yargılanan Bosnalı Sırpların eski komutanı Ratko Mladiç’in 4 Temmuz’da yapılan duruşmasına gittiğini ifade eden Hatice Mehmedoviç, 16 yıl aradan sonra “Bosna kasabı” ile yeniden göz göze geldiğini açıkladı.Mladiç’le ilk kez Temmuz 1995 yılında Srebrenitsa’da göz göze geldiğini söyleyen Mehmedoviç, “Biraz yaşlanmıştı ancak hiç değişmemişti. Gözleri hâlâ soğuk soğuk bakıyordu ” dedi.

Mehmedoviç, 1995 yılının Temmuz ayında Potoçari’de Mladiç’le arasında bir metrelik bir mesafe olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“1995’te Mladiç megafondan kimseye bir şey olmayacağını ve kimsenin korkmaması gerektiğini bağırıyordu. Onu 16 yıl sonra suçlu koltuğunda izlerken aklımdan hep ‘merak etmeyin, size bir şey olmayacak’ cümlesi geçiyordu. Ancak onun o sözlerinin ardından neler olduğunu çok iyi gördük. Mladiç’in Bosna-Hersek topraklarında bıraktığı zehir hâlâ etkili.”

“SOYKIRIMA KARIŞANLARLA YAŞAYAMAYIZ”

Bosna’daki savaş sırasında Temmuz 1995 yılında 8 bin Boşnağın katledildiği Srebrenitsa kentinin Belediye Başkan Vekili Çamil Durakoviç, kentte şu anda işsizliğin en büyük sorun olduğunu belirterek, “Boşnakların bu kentte tutunmaları ve kalmaları için en büyük ihtiyaç, istihdama yönelik yatırımdır” dedi. Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’ndan sonra en büyük trajedisinin yaşandığı Srebrenitsa, savaş öncesi 36 bin kişinin yaşadığı, kaplıcaları ve doğasıyla çok sayıda turistin geldiği önemli bir kent olarak biliniyordu. Temmuz 1995 yılında bu topraklarda yaşanan soykırımla birlikte doğdukları kenti terk eden Boşnaklar, son yıllarda yeniden eski evlerine dönmeye başladı.

Ancak bir tarafta geçmişin hüzünlü izleriyle karşılaşan Boşnaklar, en çok ise işsizlik sebebiyle sıkıntı yaşıyor.

Srebrenitsa’da daha önce yaşayan Boşnakların geri dönmelerinin sağlanması için sistematik bir yaklaşım olmadığını söyleyen Durakoviç, “Şu anda Srebrenitsa çok zor günler yaşıyor. Çünkü topraklarına sahip çıkmak amacıyla gelen Boşnaklar, işsizlik nedeniyle burayı terk ediyor. ” dedi.

Srebrenitsa’ya dönenlerin burada Sırplarla bir arada yaşadığını anlatan Durakoviç, “Bireysel ve toplumsal olarak burada yaşananları affedebiliriz fakat asla unutamayız. Srebrenitsa’ya dönmekle soykırımda ellerini kirletmeyenlerle bir arada yaşamak istediğimizi gösterdik. Soykırıma karışanlarla yaşayamayız ve bu görüşümüz nettir” diye konuştu.

YENİ AKİT 

HABERE YORUM KAT