1. YAZARLAR

  2. İbrahim Sediyani

  3. Burası Almanya’nın Tam Ortası
İbrahim Sediyani

İbrahim Sediyani

Yazarın Tüm Yazıları >

Burası Almanya’nın Tam Ortası

A+A-

Büyük bilge Nasreddin Hoca’ya sorarlar: “Hocam, dünyanın merkezi neresidir?” Hoca hiç düşünmeden cevap verir: “Her zaman için eşeğimi nereye bağlarsam, dünyanın merkezi orasıdır.”

Dünyanın orta noktasını tesbit edebilmek elbette ki zor. Ancak yine de bu tür meraklar ve çalışmalar da olmamış değil. Fakat ülkelerin orta noktasını belirleyebilmek daha az zahmetli. Bazı ülkelerde böyle meraklar, ilginç bilimsel ve coğrafî tesbitler doğurmuşlardır.

ALMANYA TEK ÜLKE OLDUKTAN SONRA

İki Almanya’yı biribirinden ayıran Berlin Duvarı’nın yıkılıp 3 Ekim 1990 tarihinde “Tek Almanya” kurulduktan sonra, bunun coşkusunu doyasıya yaşayan Almanlar, ilginç bir merakla “Acaba Almanya’nın tam ortası neresidir?” diye düşünmeye başlarlar. Sonra da bunu gerçekten de tesbit edebilmek için ciddî ciddî araştırmalar içine girerler.

Almanya’nın ikiye bölündüğü zamanlarda böyle bir merak yoktu, zaten olamazdı da. Çünkü hem Batı Almanya (Federal Almanya Cumhuriyeti), hem de Doğu Almanya (Demokratik Almanya Cumhuriyeti) için böyle bir tesbit yapmak çok gereksiz olurdu. Üstelik imkansızdı. “Neden?” diye sorulacak olursa, sebebi coğrafî yapının böyle bir saptamaya elverişli olmamasıydı.

Şöyle ki: Batı Almanya için problem olan ve ülke topraklarının uzağında, DDR sınırları içinde kalan Batı Berlin, ülkenin tek parçalı gövdesini şeklen bozuyordu. Aynı Batı Berlin, Doğu Almanya içinse ülkenin içinde yer alan ama ülkeye ait olmayan bir toprak parçası durumundaydı. Böylece her iki ülke de normal bir coğrafî şekle sahip olmadıklarından böyle bir saptama hem çok zor, hatta imkansız olurdu, hem de gereksiz sayılırdı.

Ama “tek ülke” haline geldikten sonra böyle bir durum kalktı. Kocaman gövdeli ve tek parça olan ülkeleriyle övünmeye başlayan “Cermenoğulları”, bu dev ülkelerinin “tam orta noktasını” merak etmeye başlarlar.

BİLİMSEL BİR ÇALIŞMA İLE TESBİT EDİLDİ

Aslında bunu tesbit edebilmenin tek yolu vardır: İlk önce ülkenin hangi enlem ve boylamlar üzerinde bulunduğu belirlenecek. Daha sonra, en kuzey noktası ile en güney noktası arasında dikey bir çizgi, en doğu noktası ile en batı noktası arasında yatay bir çizgi çekilecek. Böylece ülke, bir karış toprağı bile dışarıda kalmamak kaydıyla bir kare içine alınacak. Biri dikey, biri de yatay olarak tam ortadan geçen iki çizginin kesiştiği nokta, “ülkenin tam ortası” olarak tescil edilecektir.

Merkezî Avrupa kıt’â bölgesinde bulunan Almanya, 47˚ - 55˚ kuzey paralelleri (enlemleri) ile 5˚ - 16˚ doğu meridyenleri (boylamları) arasında yer alan bir ülke. Ülkenin en kuzey sınırı Danimarka, en güney sınırı Avusturya, en batı sınırı Hollanda ve en doğu sınırı da Polonya ile çevrili. Öyleyse, bilimsel ve profesyonel bir çalışma yapılmalı ve ülkenin “tam ortası” belirlenmeliydi.

ALMANYA’NIN TAM ORTASI: NİEDERDORLA

Harita üzerinde yapılan masabaşı çalışmalarda, Almanya’nın tam orta noktasının eski Doğu Almanya eyaleti olan Thüringen topraklarına düştüğü rahatça görüldü. Şimdi sıra, yerinin tam olarak tesbiti için bilimsel ve profesyonel bir çalışmaya geçildi. Bu iş için iki bilim adamı görevlendirildi. Dresden kentinden Dr. Birgit Finger ve Göttingen kentinden Dr. Förge, günler süren araştırmalar sonucunda, Almanya’nın tam orta noktasının, 51˚10' kuzey paraleli (enlemi) ile 10˚27' doğu meridyeni (boylamı) üzerine denk geldiğini tesbit ettiler.

Evet, Almanya’nın tam ortası şurasıydı: Thüringen eyaletinin Erfurt iline bağlı ve merkezi Mühlhausen olan Unstrut – Hainrich – Kreis ilçesinin Vogtei köyünün Niederdorla mezrâsı.

TİLİA PALLİDA

Vogtei köyünün Oberdorla, Niederdorla, Langula, Kammerforst ve Oppershausen olmak üzere 5 mezrâsı vardı ve bunlardan Niederdorla, “Almanya’nın tam ortası” olarak tesbit edildi. Daha sonra bu bilim adamları, sonuçtan emin olabilmek için, aynı araştırmayı yenibaştan ikinci defa yaptılar ve sonuç yine aynı çıkınca, 12 Ekim 1990 tarihinde, yani Almanya’nın birliğinden sadece 9 gün sonra, deniz seviyesinin 203 metre üzerinde, 14, 64 km² alan üzerinde kurulu, 1413 kişinin yaşadığı ve posta kodu 99986 olan Niederdorla, resmî olarak “Mittelpunkt Deutschland” (Almanya’nın Orta Noktası) kabul edildi. Ülkenin tam orta noktası, Niederdorla yerleşim biriminin sadece 500 metre kuzeyine düşüyor.

Bu doğal gerçek, Niederdorla halkının gurur kaynağı oldu. Niederdorla Belediyesi, Almanya’nın tam orta noktası olan yere 26 Şubat 1991 tarihinde “krallığı ve gücü simgeleyen” bir ıhlamur ağacı dikti. “Tilia Pallida” adı verilen bu büyük ıhlamur ağacı, Almanya’nın tam orta noktasına dikilen bir ağaç oldu. Ağacın yanına, Almanya’nın ortasını simgeleyen ve üzerinde Almanya haritası olan bir taş dikildi. Sonra da aynı amaçla taştan bir masa yapıldı. Masanın şekli, Almanya haritası. Bir de kocaman bir tabela dikildi aynı yere, “Burası Almanya’nın tam ortasıdır” diye.

Bu meydanda, 1990 yılından beri her yıl “Fest am Mittelpunkt Deutschlands” (Almanya’nın Orta Noktasında Festival) adıyla bir festival düzenleniyor.

BİN YILLIK İDAMLIK ÇAYIRI: OPFERMOOR VOGTEİ

Peki, aşağıda gördüğünüz o diğer fotoğraflar size neyi çağrıştırıyor? Ortaçağ kıyafeti giymiş bu insanlar o alanda ne yapıyorlar acaba?

Aslında yaptıkları şey gayet basit. Aileler biraraya gelmiş piknik yapıyorlar. “Öyleyse ne var bunda?” diyeceksiniz. Peki, piknik yapılan yerin bir zamanlar mâhkumların ve savaş esirlerinin kellerinin uçurulup cesetlerinin de şu anda balık tuttukları göle atıldığını ve bu yüzden bu alanda piknik yapan köy sakinlerinin Ortaçağ kıyafeti giydiklerini söylersek?!

Burası “Almanya’nın tam ortası” olan Niederdorla mezrâsı. Piknik yapılan “Opfermoor Vogtei” (Vogtei Kurbanlık Çayırı) da işte bu köyde, Tilia Pallida adlı ıhlamur ağacının az ötesinde bulunuyor.

Vogtei köyünün Niederdorla mezrâsında bulunan “Opfermoor Vogtei”, binyıllar boyunca idamlık bir yer olarak kullanılmış. Burada esirler veya mâhkumlar idam edilerek başları gövdelerinden ayrılmış ve cesetler yanındaki göle atılmış. Şu anda gençlerin balık tuttukları bir göl olan bu suyun altında belki de çürümüş halde yüzbinlerce ceset bulunuyor.

Göl ve çevresinde yapılan arkeolojik çalışmalarda yüzlerce, binlerce yıllık insan kemiklerine rastlandı. Opfermoor Vogtei’nin kuzeyinde bulunan Kızılmezar kesiminde bulunan bazı kemikler, tâ M. Ö. 5500 yıllarına ait. Yani 7500 yaşında. Töpfersberg kesiminde ise M.Ö. 4600 – M.Ö. 4200 ve M.Ö. 3000 yıllarına ait insan kemikleri bulundu. Mahllinden tarafında rastlanan kemikler ise M. Ö. 600 yıllarına ait.

Ortaçağ’a gelindiğinde bugünkü Almanya’yı kapsayan topraklarda bu tür idam çayırlıklarından 11 tane daha bulunduğu kaydediliyor. Tarihî kaynakların bildirdiğine göre, bunların arasında en meşhuru işte bu Vogtei.

Bu alanda yalnızca insan değil, büyükbaş hayvanların da kesimi yapılıyordu. Hem insanlar hem de hayvanlar aynı şekilde ve aynı yerde, aynı metodlarla kurban ediliyordu. Bu uygulama, Avrupalılar’ın tarihi ve geçmişleri ile ilgili şaşırtıcı ipuçları veriyor elbette.

Bugün piknik alanı olarak kullanılan yerde bulunan küçük göl, tarih boyunca 26 ayrı krallık gördü ve bu krallıklar tarafından idam edilen mâhkumların cesetlerine kucak açtı. Göl, en fazla cesetle Romalılar egemenliğinde karşılaştı. Bölgede yapılan arkeolojik kazılarda bulunan eserler yalnızca kemik parçaları değil. Bir zamanlar bu topraklara hükmetmiş ve kimbilir kaç bin insanın kellesinin uçurulması emrini vermiş bazı kral, kraliçe, prens ve tanrıçaların heykellerine de rastlandı. Tanrıça Diana bunlardan biri. M. S. 5. yüzyıla ait olan “Signa” isimli bir gemi de bulunan eserler arasında.

1947’DEN İTİBAREN BİLİMSEL ÇALIŞMALAR

Oberdorla ile Niederdorla arasında kalan Opfermoor Vogtei ve çevresinde 1947 yılından beri arkeolojik çalışmalar yürütülüyor. Ancak ilk kemik kalıntılarına 10 yıl sonra, 1957’de rastlanılıyor. Bu tarihte bölgede hem insan hem de hayvan kemiklerinin yanısıra tahta heykelcikler ve ateş yakmada kullanılan gereçler bulunuyor. Önceleri arkeolog ve tarihçilerin kişisel inisayitifiyle yapılan çalışmalar, 1964 yılından itibaren Prof. Behm – Blancke başkanlığındaki bir akademik kurum tarafından sistemli ve devlet destekli ekip çalışması haline getiriliyor. Yapılan bilimsel çalışmalar, buranın binlerce yıl boyunca idamlık olarak kullanıldığını, cesetlerin göle atıldığını ve göl sularının altında muhtemelen yüzbinlerce insan cesedinin çürümüş olacağını ortaya koydu.

İDAMLIK YERDE BARBEKÜ KEYFİ

Köylerinin bu karanlık geçmişinden haberdar olan Niederdorlalılar, belirli zamanlarda bu alanda toplanıp piknik yapıyorlar. Bazı köylüler Ortaçağ kıyafeti giyip kestikleri etleri – insan eti değil tabiî ki, hayvan eti – Taş Devri ve Ortaçağ yöntemleriyle pişirip çocuklarına yediriyorlar. Eskiden mâhkumların tutulduğu toprak evler ise halen duruyor. Bu evlerin içinde o dönemlere ait ve muhtemelen zamanın kral veya kraliçelerine ait tahta heykelcikler bulunuyor. Başları kesilen mâhkumların cesetlerinin atıldığı göle ise köyün gençleri şimdi olta atıyorlar ve balık tutuyorlar.

Siz sevgili okuyucularımız için Niederdorla’daki Opfermoor Vogtei’i gezip görüntüledikten sonra geri döndüğümüzde, iki şeyi başardığımız için kendimizle “gurur” (!) duyduk: Birincisi orayı ziyaret eden ilk yabancı basın – yayın kuruluşu olduğumuz için, ikincisi de kellemizi kaptırmayıp tek parça dönmeyi başardığımız için.

Siz sevgili okuyucularımız için, işte buraya geldik. Almanya’nın orta noktasını ve bu noktada kurulu Niederdorla mezrâsını sizler için görüntüledik.

Almanya’nın tam ortasına dikilen ıhlamur ağacı Tilia Pallida’nın gölgesinde bir süre oturup tefekkür ettim.

Hep şunu düşündüm: Acaba Türkiye’nin tam ortası neresi?

Keşke güzel ülkemiz için de böyle bir keşif çalışması yapılsa.

 

sediyani@gmail.com

 

 

FOTOĞRAFLAR:

 

Almanya’nın tam ortası böyle tesbit ediliyor. O noktaya hep birlikte gidelim mi, var mısınız?

 

Harita üzerinde yapılan masabaşı çalışmalarda, Almanya’nın tam orta noktasının eski Doğu Almanya eyaleti olan Thüringen topraklarına düştüğü rahatça görüldü. Şimdi sıra, yerinin tam olarak tesbiti için bilimsel ve profesyonel bir çalışmaya geçildi. Bu iş için iki bilim adamı görevlendirildi. Dresden kentinden Dr. Birgit Finger ve Göttingen kentinden Dr. Förge, günler süren araştırmalar sonucunda, Almanya’nın tam orta noktasının, 51˚10' kuzey paraleli (enlemi) ile 10˚27' doğu meridyeni (boylamı) üzerine denk geldiğini tesbit ettiler. Evet, Almanya’nın tam ortası şurasıydı: Thüringen eyaletinin Erfurt iline bağlı ve merkezi Mühlhausen olan Unstrut – Hainrich – Kreis ilçesinin Vogtei köyünün Niederdorla mezrâsı.

 

Şimdi sizle birlikte Almanya’nın tam ortasına gideceğiz. Bu trafik işaretleri, bize Almanya’nın orta noktasına nasıl gideceğimizi gösteriyor. Tabeladaki “Mittelpunkt Deutschlands” ifadesi, “Almanya’nın Orta Noktası” demek.

 

Almanya’nın ortasına asılan bu tabelada, “Almanya’nın Coğrafî Orta Noktası” yazıyor. O noktanın kaçıncı enlem (paralel) ve boylam (meridyen) üzerinde bulunduğu da harita üzerinde belirtilmiş.

 

Almanya’nın orta noktası ile ilgili Niderdorla Belediyesi tarafından tanıtım amaçlı dikilen bir pano

 

Almanya’nın ortasına, üzerinde Almanya haritası olan bir taş dikilmiş. Haritanın ortasındaki dairenin içinde, Almanya’nın tam ortasına dikilen Tilia Pallida adlı ıhlamur ağacının resmi çizilmiş.

 

Şu anda Almanya’nın tam ortasındayım. Ülkenin ortasına dikilen taşı sıkı sıkıya tutmuşum, Almanya sağa sola sallanıp dengesini kaybetmesin diye.

 

Masanın şekli, Almanya haritası

 

Küçükken bana masanın üstüne çıkılmayacağını öğretmişlerdi ama bu masa Almanya olunca dayanamadım. Entegrasyon dediğin böyle yapılır.

 

İşte Almanya’nın tam orta noktası!... Niederdorla Belediyesi, Almanya’nın tam orta noktası olan yere 26 Şubat 1991 tarihinde “krallığı ve gücü simgeleyen” bir ıhlamur ağacı dikti. “Tilia Pallida” adı verilen bu büyük ıhlamur ağacı, Almanya’nın tam orta noktasına dikilen bir ağaç oldu.

 

Almanya’nın tam ortasına dikilen ıhlamur ağacı Tilia Pallida’nın gölgesinde bir süre oturup tefekkür ettim. Hep şunu düşündüm: Acaba Türkiye’nin tam ortası neresi? Keşke güzel ülkemiz için de böyle bir keşif çalışması yapılsa.

 

Opfermoor Vogtei’in girişi

 

Bugün piknik alanı olarak kullanılan yerde bulunan küçük göl, tarih boyunca 26 ayrı krallık gördü ve bu krallıklar tarafından idam edilen mâhkumların cesetlerine kucak açtı. Göl, en fazla cesetle Romalılar egemenliğinde karşılaştı.

 

Vogtei köyünün Niederdorla mezrâsında bulunan “Opfermoor Vogtei”, binyıllar boyunca idamlık bir yer olarak kullanılmış. Burada esirler veya mâhkumlar idam edilerek başları gövdelerinden ayrılmış ve cesetler yanındaki göle atılmış. Şu anda gençlerin balık tuttukları bir göl olan bu suyun altında belki de çürümüş halde yüzbinlerce ceset bulunuyor.

 

Eskiden mâhkumların tutulduğu toprak evler ise halen duruyor. İnsanlar içeri girmek için sıraya girmişler. Hadi gelin biz de girelim; bakalım içeride neler var?

 

Bu evlerin içinde o dönemlere ait ve muhtemelen zamanın kral veya kraliçelerine ait tahta heykelcikler bulunuyor. Bölgede yapılan arkeolojik kazılarda bulunan eserler yalnızca kemik parçaları değil. Bir zamanlar bu topraklara hükmetmiş ve kimbilir kaç bin insanın kellesinin uçurulması emrini vermiş bazı kral, kraliçe, prens ve tanrıçaların heykellerine de rastlandı. Tanrıça Diana bunlardan biri. M. S. 5. yüzyıla ait olan “Signa” isimli bir gemi de bulunan eserler arasında.

 

Aman Allâh’ım, içerisi ne korkunç?! Ich habe Angst...

 

Köylerinin bu karanlık geçmişinden haberdar olan Niederdorlalılar, belirli zamanlarda bu alanda toplanıp piknik yapıyorlar

 

İnsanlar piknik yapıyorlar. Gelin yanlarına gidelim; korkmayın yaa, adam yemiyorlar... 

 

Bazı köylüler Ortaçağ kıyafeti giyip kestikleri etleri – insan eti değil tabiî ki, hayvan eti – Taş Devri ve Ortaçağ yöntemleriyle pişirip çocuklarına yediriyorlar

 

San’atın mekânı yoktur; her yerde icrâ edilir

 

Zamane çocukları anlamak gerçekten çok güç. Baksanıza, Ortaçağ’a dönmek için sıraya girmişler.

YAZIYA YORUM KAT

3 Yorum